Δενδροδιάγραμμα περιεχομένων

open all | close all

30 Απρ 2009

Η θέση της γυναίκας στην ορθόδοξη λατρεία: Ψαλτική

Ένα από τα πλέον παρεξηγημένα θέματα στην σύγχρονη ποιμαντική της Εκκλησίας, είναι η συμμετοχή των γυναικών στην λατρεία, το αν, δηλαδή, επιτρέπεται η συμμετοχή τους γενικώς στην λατρεία και, αν ναί, σε ποιούς τομείς. Ιδίως το θέμα της ανάληψης ψαλτικών καθηκόντων εκ μέρους των γυναικών έχει καταστεί, ως μη όφειλε κατά την γνώμη μας, μείζων θέμα προβληματισμού και αντιθέσεων.

Σήμερα, τέτοια θέματα αντιμετωπίζονται εκ μέρους των περισσοτέρων πιστών, αλλά και της ποιμενούσης Εκκλησίας στην ηθική και πρακτική τους διάσταση και όχι στην θεολογική, όπως κατ’ εξοχήν τα αντιμετώπιζε η Εκκλησία παλαιότερα. Η προβληματική σχετικά με την συμμετοχή των γυναικών στην ψαλμωδία μπορεί να συνοψισθεί στα κάτωθι επιχειρήματα:

Α. Κατά της ψαλτικής συμμετοχής της γυναίκας στην λατρεία:
1. Το αταίριαστο των ανδρικών φωνών με τις γυναικείες,
2. Η πιθανότητα παρεκτροπής της προσέγγισης ανδρών και γυναικών από εν Χριστώ κοινωνία σε προσωπική επικοινωνία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, και
3. Η συναισθηματική (ψυχολογική) προσκόλληση των περισσότερων πιστών και ψαλτών στην μέχρι τώρα παραδοσιακή τάξη και πράξη της Εκκλησίας να μη συμμετέχουν οι γυναίκες στην ψαλμωδία.

Β. Υπέρ της ψαλτικής συμμετοχής της γυναίκας στην λατρεία:
1. Η παρατηρούμενη έλλειψη ανδρών ψαλτών
2. Το "καλλίφωνον" αρκετών ψαλτριών που θέλγει τους ακροατές
3. Η υποτίμηση του ηθικού στοιχείου και των σχετικών παρεκτροπών, που σήμερα θεωρούνται σε πολλούς εκκλησιαστικούς κύκλους "θεμιτή κοινωνία" των προσώπων και θαυμάσια ευκαιρία για σοβαρότερες γνωριμίες.

Οι πρώτοι έχουν ισχυρό επιχείρημα την παράδοση που ευτυχώς φτάνει σε εμάς ζωντανή στο θέμα αυτό ακόμα και σήμερα.

Οι δεύτεροι, για να αντιμετωπίσουν τα παραδεδομένα στο θέμα αυτό, που θέλουν την γυναίκα να σιωπά γενικώς εντός της Εκκλησίας, επιχειρούν χρονικά άλματα στους Αποστολικούς χρόνους και αναζητούν ερείσματα παλαιά και μάλιστα αγιογραφικά για να ενισχύσουν τις απόψεις τους. Τα συνήθη αγιογραφικά επιχειρήματα που ακούγονται είναι:
1. Η (κακώς χαρακτηριζόμενη ως) ισότητα ανδρών και γυναικών στην Εκκλησία, το γνωστό «...ουκ ένι άρσεν και θήλυ· πάντες γαρ υμείς είς εστε εν Χριστώ Ιησού του Αποστόλου Παύλου (Γαλ. 4, 28), και
2. Η αντίληψη ότι στην πρώτη Εκκλησία οι γυναίκες συμμετείχαν «επί ίσοις όροις» στην λατρεία, εριζόμενοι στο χωρίο «ούτοι πάντες ήσαν προσκαρτερούντες ομοθυμαδόν τή προσευχή και τή δεήσει συν γυναιξί και Μαρία τή μητρί του Ιησού και συν τοίς αδελφοίς αυτού» (Πραξ. 1, 14), το οποίο στην πατερική γραμματεία ερμηνεύεται ως "ομογνώμως" και όχι ως "ομοφώνως".

Όπως προαναφέραμε, η Εκκλησία αντιμετώπισε το θέμα αυτό εξ αρχής, όπως και όλα τα θέματα που αφορούν στην σωτηρία μας, θεολογικά, ερμηνεύοντας δηλαδή τον λόγο του Θεού και το θέλημά του, το οποίο, όντας τέλειο, καλύπτει παράλληλα και το ηθικό και πρακτικό μέρος του προβλήματος. Την θεολογική βάση του προβληματος μας την δίνει ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος σε δύο χωρία των επιστολών του και συγκεκριμένα:

α. (Α’ Κορ. 14, 34-35): "Ως εν πάσαις ταις εκκλησίαις των αγίων, αι γυναίκες υμών εν ταις εκκλησίαις σιγάτωσαν· ου γαρ επιτέτραπται αυταίς λαλείν. αλλ’ υποτάσσεσθαι, καθώς και ο νόμος λέγει. ει δε τι μαθείν θέλουσιν, εν οίκω τους ιδίους άνδρας επερωτάτωσαν· αισχρόν γαρ εστι γυναιξίν εν εκκλησία λαλείν. η αφ’ υμών ο λόγος του Θεού εξήλθεν, η εις υμάς μόνους κατήντησεν;" και

β. (Α’ Τιμ. 2, 12-15): "Γυνή εν ησυχία μανθανέτω εν πάση υποταγή· γυναικί δε διδάσκειν ουκ επιτρέπω, ουδέ αυθεντείν ανδρός, αλλ' είναι εν ησυχία. Αδάμ γαρ πρώτος επλάσθη, είτα Εύα· και Αδάμ ουκ ηπατήθη, η δε γυνή απατηθείσα εν παραβάσει γέγονε· σωθήσεται δε δια της τεκνογονίας, εάν μείνωσιν εν πίστει και αγάπη και αγιασμώ μετά σωφροσύνης."

Οι Πατέρες λένε ότι, όταν ο Απόστολος Παύλος αναφέρει στο πρώτο χωρίο την φράση «καθώς και ο νόμος λέγει» εννοεί την εντολή που έδωσε ο Θεός στην Εύα μετά την πτώση, δηλαδή στο «και τη γυναικί είπε· πληθύνων πληθυνώ τας λύπας σου και τον στεναγμόν σου· εν λύπαις τέξη τέκνα, και προς τον άνδρα σου η αποστροφή σου, και αυτός σου κυριεύσει.» (Γεν. 3, 16). Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Χρυσόστομος: "Και που τούτο ο νόμος λέγει; Προς τον άνδρα σου η αποστροφή σου, και αυτός σου κυριεύσει. Είδες Παύλου σοφίαν, ηλίκην παρήγαγε μαρτυρίαν, ου σιγάν αυταίς κελεύουσαν μόνον, αλλά και μετά φόβου σιγάν, και μετά φόβου τοσούτου, μεθ᾽ όσου την δούλην ησυχάζειν χρη;" (Εις την Α΄ πρός Κορινθίους, ομιλία λζ΄).

Έκτοτε και καθ’ όλη την Παλαιά και Καινή Διαθήκη, η σιωπή της γυναίκας εντός της λατρείας, και συνεπώς και στην ψαλμωδία, θεωρήθηκε δεδομένη, ως ένδειξη υπακοής και υποταγής στον άνδρα. Αυτό τονίζει και ο Απόστολος Παύλος στα χωρία που παραθέσαμε. Και δεν επιβάλει μόνο την σιωπή ως ένδειξη υπακοής, αλλά ζητά και εξωτερικό σχήμα αυτής της υποταγής λέγοντας στην Α΄ προς Κορινθίους, κεφ ιβ΄, στιχ. 4-10: "πάς ανήρ προσευχόμενος ή προφητεύων κατά κεφαλής έχων καταισχύνει την κεφαλήν αυτού. πάσα δε γυνή προσευχομένη ή προφητεύουσα ακατακαλύπτω τη κεφαλή καταισχύνει την κεφαλήν εαυτής· έν γάρ εστι και το αυτό τη εξυρημένη. ει γαρ ου κατακαλύπτεται γυνή, και κειράσθω· ει δε αισχρόν γυναικί το κείρασθαι ή ξυράσθαι κατακαλυπτέσθω. ανήρ μεν γαρ ουκ οφείλει κατακαλύπτεσθαι την κεφαλήν, εικών και δόξα Θεού υπάρχων· γυνή δε δόξα ανδρός εστι. ου γάρ εστιν ανήρ εκ γυναικός, αλλά γυνή εξ ανδρός· και γαρ ουκ εκτίσθη ανήρ δια την γυναίκα, αλλά γυνή δια τον άνδρα. δια τούτο οφείλει η γυνή εξουσίαν έχειν επί της κεφαλής δια τους αγγέλους." νομοθετών έτσι την χρήση καλύματος επί της κεφαλής των γυναικών ως εξωτερικό σχήμα υποταγής.

Οι μαρτυρίες που αποδεικνύουν την σιωπή της γυναίκας εντός της λατρείας είναι πάμπολλες. Ο Παναγιώτης Τρεμπέλας με το πόνημά του «Η γυνή εν τη ψαλμωδία» http://www.analogion.net/Ekklhsia_kai_Kanonikothta/Trempelas-HGunhEnThPsalmwdia.pdf τεκμηριώνει ιστορικά το θέμα αυτό.

Η ισονομία των γυναικών με τους άνδρες δεν πρέπει να φέρει ισοπέδωση των διακριτών τους ρόλων στην Εκκλησία, στην οικογένεια και γενικά στην κοινωνία. Έχει να κάνει με την δυνατότητα σωτηρίας και αγιασμού των γυναικών, όχι όμως και με την αυθαίρετη προσχώρηση εκ μέρους των σε τομείς που δεν πρέπει να εμπλέκονται. Είτε μας αρέσει είτε όχι, οι γυναίκες αποκλείστηκαν π.χ. από την ιερωσύνη παρ’ ότι ο μόνος πραγματικά άξιος άνθρωπος να διακονήσει στο ιερό θυσιαστήριο τα φρικτά Μυστήρια ήταν η Παναγία μας, η τιμιωτέρα των Χερουβείμ... Κι όμως η Παναγία αποδέχτηκε τον σιωπηλό και σεμνό ρόλο που ήρμοζε σε μια πραγματικά πιστή γυναίκα, μια γυναίκα με πραγματικά θεάρεστο βίο.

Θα ήθελα να συνοψίσω την κατά την γνώμη μου ορθή και εκκλησιαστική στάση στο θέμα αυτό ως εξής:
Ο αποκλεισμός των γυναικών από την ψαλμωδία δεν έχει να κάνει με υποτίμηση του γυναικείου φύλου και περιφρόνηση της ισονομίας του με το ανδρικό. Έχει να κάνει με τον τρόπο που πρέπει οι πραγματικές χριστιανές γυναίκες να αγωνίζονται, αποδεχόμενες τον ρόλο τους και τον τρόπο πνευματικού αγώνα που ο ίδιος ο Θεός τους όρισε. Κομμάτι αυτού του ρόλου είναι η σιωπή της γυναίκας εντός της λατρείας, κάτι το οποίο θα πρέπει οι συνειδητές χριστιανές να το αποδεχθούν εν απλότητι, διότι έτσι απλά το θέλησε ο Θεός και έτσι απλά το εφήρμοσε η Εκκλησία 2000 χρόνια τηρώντας την εντολή του Θεού.

Το θέμα αυτό δεν μπορεί εύκολα να κλείσει γιατί οι σχετικές μαρτυρίες είναι πολλές και σημαντικές. Το παρόν άρθρο δεν είναι παρά μιά εισαγωγή στην προβληματική του θέματος. Κατά καιρούς θα καταχωρούνται νέα άρθρα με σχετικές αγιογραφικές και πατερικές μαρτυρίες σχετικά με την θέση της γυναίκας στην λατρεία με σχολιάσμό και σύνδεσή τους με όλα τα προηγούμενα. Θα δημιουργηθεί έτσι μια βάση παράλληλων χωρίων που θα διευκολύνει την μελέτη του θέματος και θα δικαιολογεί απόλυτα τον τίτλο του ιστολογίου μας.

18 σχόλια:

Νεοκλής Λευκόπουλος είπε...

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος & Αλμυρού εξέδωσε τον τόμο «Φύλο και Θρησκεία. Η θέση της γυναίκας στην Εκκλησία» (εισηγήσεις της θεματικής του ακαδημαϊκού έτους 2002-2003, όπου το θέμα εξετάζεται από πολλές πλευρές και το οποίο, κατά την γνώμη μου, δίνει απαντήσεις στα περί αποκλεισμού των γυναικών από την ψαλμωδία, και όχο μόνο. Όσο για το πόνημα του αειμνήστου Τρεμπέλα, το οποίο διάβασα, κανένα ουσιαστικό επιχείρημα δεν προσφέρει, εκτός αν είναι επιχείρημα ότι αυτό πρέπει να κάνουμε επειδή αυτό γινόταν και παλιά.

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

Σας ευχαριστώ για το σχόλιό σας.

Έχω υπ' όψιν μου τον εν λόγω τόμο τον οποίο και είχα διεξέλθει στο παρελθόν κατά την διάρκεια της σχετικής με το θέμα έρευνάς μου, όπως και άλλες σχετικές δημοσιεύσεις της ΙΜ Δημητριάδος (Πρακτικά Συνεδρίου 2004 κ.λπ). Η γνώμη σας είναι καθ' όλα σεβαστή, αν και δεν κατάλαβα ακριβώς ποιά είναι. Με τί από όλα συμφωνείτε; Να ψάλλουν οι γυναίκες ελεύθερα; Να το ξανασυζητήσει η Εκκλησία με σημερινά γυαλιά; Βοηθείστε με λίγο.

Δεν μπορώ να σας κρίνω για αυτό που πιστεύετε. Επιτρέψτε μου όμως να πώ ότι το τί λέει ή τί πιστεύει ο καθένας μας δεν έχει τόσο αξία στην Εκκλησία. Αξία έχει ό,τι μαρτυρείται στις Γραφές, διδάσκεται επίσημα από την Εκκλησία, διαπνέει την ζωή της ως Ιερά Παράδοση και πιστεύεται-βιώνεται πάντα από τα θεωμένα μέλη της. Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της ΙΜ Δημητριάδος (όπως και κανένας άλλος ανθρώπινος οργανισμός εξάλλου, όσο σημαντικός και αν είναι) δεν είναι αυθεντικότερος ερμηνευτής του θελήματος του Θεού από ό,τι είναι η Εκκλησία. Και αυτό που η Εκκλησία εδίδαξε και έπραξε πάντα στον ρουν της ιστορίας της (πλην μεμονωμένων περιπτώσεων) είναι στο θέμα αυτό απόλυτα σαφές. Οι γυναίκες ουδέποτε ανέλαβαν καθήκοντα κανονικού (ήτοι χειροθετημένου) Ψάλτου και συμμετείχαν αδιακρίτως μόνο στην καθ' υπακοήν ψαλμωδία των πρώτων αιώνων μαζί με όλο το υπόλοιπο εκκλησίασμα. Και οι βασικοί λόγοι δεν ήταν ούτε ηθικοί, ούτε πρακτικοί, αλλά θεολογικοί, και ως εκ τούτου και διαχρονικοί.

Από το ψαλτήρι, αγαπητέ κ. Λευκόπουλε, δεν αποκλείονται μόνον οι γυναίκες, αλλά σύμφωνα με την κανονική τάξη της Εκκλησίας και κάθε λαϊκός άνδρας χωρίς χειροθεσία (βλ. ιε' κανόνα Λαοδικείας). "Έκαστος εφ' ώ ετάχθη".

Το ότι οι κανονικοί Ψάλτες ήσαν μόνον άνδρες είναι αδιαμφισβήτητο, αλλά δια του λόγου το αληθές κοιτάξτε τον κστ' κανόνα των Αγίων Αποστόλων και τον ιδ' της Δ' Οικουμενικής.

Σχετικά τώρα με το πόνημα του Τρεμπέλα, συμφωνώ μαζί σας ότι δεν είναι σωστό ό,τι είναι παλαιότερο. Δεν είναι επιχείρημα το ότι αυτό γινόταν παλαιά, αλλά είναι επιχείρημα το ότι αυτό γινόταν πάντα. Η ιστορική τεκμηρίωση του θέματος έχει τεράστια αξία όταν συμψηφισθεί με την θεολογική τεκμηρίωση που είναι και η βαρύνουσα στις αποφάσεις της Εκκλησίας.

Τιμή μου που παρακολουθείτε το blog.

π. Νικόλαος

Νεοκλής Λευκόπουλος είπε...

Σεβαστέ π. Νικόλαε,

Αυτό που είπατε ότι«Να το ξανασυζητήσει η Εκκλησία με σημερινά γυαλιά;» εκφράζει ικανοποιητικά τον προβληματισμό μου. Γιατί περί προβληματισμού πρόκειται. Τώρα το τι ακριβώς εννούμε μ'αυτό το «να συζητηθεί», είναι ολόκληρη συζήτηση από μόνο του.

Ήδη ο προβληματισμός μας, είναι ένα ξεκίνημα.

Όσο για όσα γράφετε παρακάτω, έχω αρκετά ερωτηματικά.
Π.χ. Τι σημαίνει στην πράξη «Αξία έχει ό,τι μαρτυρείται στις Γραφές, (ποιος ερμηνεύει αυθεντικά τις γραφές;) διδάσκεται επίσημα από την Εκκλησία, (ποιος εκφράζει επίσημα την Εκκλησία;) διαπνέει την ζωή της ως Ιερά Παράδοση ( η Παράδοση δεν αρκεί να παραδίδεται, πρέπει και να έχει και λόγο ύπαρξης) πιστεύεται-βιώνεται πάντα από τα θεωμένα μέλη της (σε ποια ακριβώς μέλη αναφερόμαστε, τα σημερινά ;)

Λέτε «Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών (...) δεν είναι αυθεντικότερος ερμηνευτής του θελήματος του Θεού από ό,τι είναι η Εκκλησία». Σωστά, αλλά τι σημαίνει στην προκειμένη περιπτωση ότι η Εκκλησία ερμηνεύει αυθεντικά αφού, όπως φαίνεται και στον τόμο αυτό που τον έχετε υπόψη σας, η μέχρι τώρα ερμηνείες που έχουν δοθεί πολύ απέχουν απ' το να ικανοποιητικές ή και έστω ομόφωνες.

Χρησιμοποιείτε κι εσείς το επιχείρημα του Τρεμπέλα, δηλ. το τι έγινε παλιότερα ή και έως τώρα. Όπως είπα και πιο πάνω, αυτό δεν έχει απόλυτη αξία, παρά μόνο εφόσον μπορεί να δικαιολογηθεί επαρκώς, με επιχειρήματα θεολογικά και όχι ιστορικά.

Υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν πως όλα τα θεολογικά ζητήματα, που εν πολλοίς άπτονται και της καθημερινής ζωής μας, έχουν λυθεί άπαξ δια παντός, στο περελθόν. Πιστεύω ότι αυτό είναι μέγα λάθος και μας κάνει να φοβόμαστε να κοιτάξουμε την σημερινή πραγματικότητα κατάματα και να δώσουμε, αν χρειαστεί, νέες απαντήσεις. (Ή ίσως γι' αυτό ακριβώς φοβόμαστε, μήπως και χρειαστεί να τοποθετηθούμε μπροστά στις προκλήσεις που θέτει η εποχή μας.)

Χάρηκα που δόθηκε αφορμή να ανταλλάξουμε κάποιες σκέψεις.

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

Είδατε; Σας "διάβασα" αρκετά επιτυχημένα αν και τα στοιχεία στο πρώτο μήνυμά σας ήταν λιγοστά. Χαριτολογώ...
Επιτρέψτε μου εξ αρχής να ξεκαθαρίσω ότι για το συγκεκριμένο θέμα δεν έχω ιδιαίτερο προβληματισμό προσωπικά. Είναι λυμένο θέμα από αιώνες τώρα. Με προβληματίζει μόνο το γεγονός ότι και αυτό, όπως και πολλά άλλα λελυμένα και ξεκαθαρισμένα θέματα στην Εκκλησία, ξαναμπαίνουν στο μικροσκόπιο,το δικό μας ανθρωπινό και κοντόφθαλμο μικροσκόπιο και όχι στο μικροσκόπιο της βιωματικής θεολογίας που είναι αποκάλυψη του Θεού προς τον άνθρωπο.
Μη σας προβληματίζει ο όρος "λελυμένο" κ. Λευκόπουλε. Υπάρχουν και πράγματα στην Εκκλησία που δεν τα συζητάμε γιατί έτσι είναι, έτσι θέλησε ο Θεός και η Εκκλησία του να είναι. Αυτό είναι το μεγαλύτερο σκάνδαλο για τους σημερινούς πιστούς, ότι δηλαδή κάποια πράγματα στην πίστη μας και στην εκκλησιαστική μας ζωή είναι αμετακίνητα άνωθεν, γιατί έχουν κατ' εξοχήν θεολογικό υπόβαθρο και δεν εξαρτώνται από εποχές. Αυτή η αμφισβήτηση των πάντων σήμερα είναι, εξάλλου, και ο λόγος που με οδήγησε να ασχοληθώ με το συγκεκριμένο θέμα, αλλά και με άλλα παρόμοια.
Τώρα, εκφράσατε κάποιες απορίες:
- Τι σημαίνει στην πράξη «Αξία έχει ό,τι μαρτυρείται στις Γραφές, (ποιος ερμηνεύει αυθεντικά τις γραφές;)
- Η Εκκλησία μέσω των Πατέρων και των Οικουμενικών Συνόδων. Αυτό είναι θεμελιώδες.
- διδάσκεται επίσημα από την Εκκλησία, (ποιος εκφράζει επίσημα την Εκκλησία;)
- Οι Οικουμενικές Σύνοδοι που κατακυρώνουν το βίωμα και την εξ αποκαλύψεως γνώση των θεωμένων ανθρώπων, των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας δηλαδή,
- διαπνέει την ζωή της ως Ιερά Παράδοση ( η Παράδοση δεν αρκεί να παραδίδεται, πρέπει και να έχει και λόγο ύπαρξης)
- Επιτρέψτε μου. Έχετε εσφαλμένη άποψη περί Ιεράς Παραδόσεως. Την αντιμετωπίζετε ως κάτι που παραδίδεται και παραλαμβάνεται από χέρι ανθρώπινο. Σαν έθος, σαν εκκλησιαστικό έθιμο. Κάνω λάθος; Η Παράδοση είναι η εν Αγίω Πνεύματι συνοχή της Εκκλησίας. Δεν την παραλαμβάνουμε ούτε την παραδίδουμε εμείς κ. Λευκόπουλε γιατί δεν είναι σκυτάλη άψυχη που την φτιάχνουμε όπως θέλουμε ανά εποχή. Είναι αυτό που εμπνέει το Άγιο Πνεύμα στα θεωμένα μέλη της Εκκλησίας σε κάθε εποχή. Αυτό που "παντού και πάντα πιστεύται". Και εφόσον εμπνέεται από Θεόν αναλλοίωτον είναι στην ουσία της αναλλοίωτη. Στην Ιερά Παράδοση εντασσόμαστε εμείς. Δεν την διαχειριζόμαστε. Συνεπώς, η φράση σας "η Παράδοση ... πρέπει και να έχει και λόγο ύπαρξης" θεωρώ ότι είναι πολύ άστοχη. Επιμένω πολύ σε αυτό το σημείο και συγχωρέστε με και πάλι.
- πιστεύεται-βιώνεται πάντα από τα θεωμένα μέλη της (σε ποια ακριβώς μέλη αναφερόμαστε, τα σημερινά ;)
- Δεν κατάλαβα ακριβώς την απορία σας. Θεωρείτε ότι δεν υπάρχουν άγιοι σήμερα;
Οι ερμηνείες από πλευράς Εκκλησίας στο θέμα που εξετάζουμε εδώ είναι κατά την γνώμη μου και ικανοποιητικές και ομόφωνες. Όσο για την Ακαδημία, σας είπα. Δεν έχει αξία το τί πιστεύει και λέει ο καθένας μας. Δεν είμαστε Προτεστάντες.
Από την τελευταία παράγραφο του μηνύματός σας γίνεται σαφές πώς αντιμετωπίζετε το θέμα. Χρησιμοποιείτε τους όρους "να δώσουμε...απαντήσεις", "να τοποθετηθούμε" κλ.π. Μιλάτε σε πρώτο πληθυντικό, σας να εναπόκειται σε εμάς κ. Λευκόπουλε να "δώσουμε" λύσεις και να "τοποθετηθούμε" στα ζητήματα αυτά.
Τελειώνω επαναλαμβάνοντας ότι τα ζητήματα που αφορούν στην θέση της γυναίκας στην λατρεία έχουν θεολογικό υπόβαθρο και όχι ηθικό, πρακτικό, κοινωνικό κ.λπ. Η Θεολογική ρίζα τους εντοπίζεται στην πτώση των πρωτοπλάστων και στις συνέπειες της πτώσεως για τα δύο φύλα, συνέπειες που βιώνουμε ακόμα και τώρα και έχουμε την δυνατότητα εν Χριστώ να τις υπερβούμε, αλλά όχι να τις αγνοήσουμε.
Ελπίζω να μη σας στενοχώρησα πολύ.
"Ει δέ τις δοκεί φιλόνεικος είναι, ημείς τοιαύτην συνήθειαν ουκ έχομεν..." (Α' Κορ. ιβ', 16).

Και εγώ χάρηκα για την επικοινωνία.

Ανώνυμος είπε...

Από τη φύση Η γυναικεια φωνη (για τις μη καπνιστριες) είναι οικεία στο βρεφος και αγαπητη και με παιδικες συχνοτητες.Η παιδικη χροια δεν γεννα στα αυτια των αρρενων σοβαροτητα,σεβασμο για τα τελουμενα και ψαλλομενα,αισθηματα ευσεβειας,ανησυχια με σωτηριολογικο χαρακτηρα.Εξαλλου Η χροια της φωνης του Ιερεως δεν θα επιτρεψει το αρμονικο ταιριασμα με την γυναικεια χροια. Η Ρωσσια δεν εχει ιδια μουσικη,οπου το μπαροκ στυλ κυριαρχει και ετσι δεν μπορουμε να το φερουμε σαν παραδειγμα.

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

Συμφωνώ ότι όλα αυτά που λέτε έχουν την σημασία τους. Δεν επιμένω πάντως σε πρακτικά θέματα, όπως λ.χ. το ταίριασμα των φωνών ή άλλα, διότι όλα αυτά προσβάλλονται εύκολα σε έναν θεολογικό διάλογο για το θέμα. Και εύλογα συμβαίνει αυτό, αφού θα βρεθούν άνθρωποι να πούν ότι έχουν δεί γυναίκες που ταίριαξαν φωνητικά με τους ιερείς και με άλλους άνδρες, ή ότι εφόσον στην Ρωσία γίνεται τόσους αιώνες γιατί να μη γίνει εδώ. Το ότι έχουν οι Ρώσοι άλλη μουσική, αυτό δεν είναι επιχείρημα που στέκεται σε μια εποχή λειψανδρίας. Γιατί θα πεί κάποιος, ότι αν η μουσική μας δεν είναι φτιαγμένη για γυναίκες, ας υιοθετήσουμε μια που να είναι και για αυτές, στα πλαίσια της λειτουργικής μας αναγεννήσεως. Άρα...

Αυτό που η Εκκλησία πάντα τονίζει, και αυτό που ήθελα με αυτά τα άρθρα μου να δείξω είναι ακριβώς ότι τα θέματα αυτά έχουν κατ' εξοχήν θεολογικό υπόβαθρο, και όχι κοινωνικό, πρακτικό ή οτιδήποτε άλλο, που έχει να κάνει με εποχές, καταστάσεις, και τάσεις. Η σιωπή της γυναικός στην λατρεία ανάγεται στο προπατορικό αμάρτημα, σε αυτήν την θεολογία της πτώσεως. Δεν ήταν πρακτικός ο λόγος που οι γυναίκες αποκλείστηκαν από τον δημόσιο (κηρυκτικό) και λατρευτικό λόγο στην Εκκλησία, αλλά καθαρά θεολογικός και σωτηριολογικός. Το "ουκ ένι άρσεν και θήλυ, εν Χριστώ Ιησού" δεν μπορεί να γίνει μέσο για την σωτηρία των γυναικών, αλλά είναι το σκοπούμενο στο τέλος της διαδρομής. Σε αυτό τον κόσμο θα υπάρχουν πάντα οι διαχωρισμοί. Η υπομονή στους εν τώ κόσμω διαχωρισμούς, στις ανισότητες και στος αδικίες ακόμα αποβαίνει εις σωτηρίαν του ανθρώπου, όχι η παράβλεψη όλων αυτών. Μήπως καταργήθηκαν τα σύνορα, από τότε που ο Παύλος είπε "ουκ ένι Ιουδαίος ή Έλλην"; Μήπως καταργήθηκε και η δουλεία τελείως, από τότε που είπε "ουκ ένι δουλος ή ελεύθερος"; Στην Βασιλεία του Θεού (αυτό σημαίνει και το "εν Χριστώ Ιησού") δεν θα υπάρχουν διαχωρισμοί, ούτε η κρίση του Θεού θα επηρεαστεί από φύλο, φυλή και τάξη. Η σιωπή της γυναικός από υπακοή στον Νόμο του Θεού αποβαίνει εις σωτηρίαν της γυναικός «εν Χριστώ Ιησού». Τόσο απλό είναι νομίζω. Εξάλλου, από τα λατρευτικά διακονήματα δεν αποκλείονται μόνον οι γυναίκες, αλλά και οι περισσότεροι άνδρες, όσοι δεν έχουν, δηλονότι, «κανονική» θέση (με χειροθεσία) στην λατρεία. Άρα, δεν τίθεται καθόλου θέμα αποκλεισμού μόνον του γυναικείου φύλου.

Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον.

Ανώνυμος είπε...

http://www.analogion.com/forum/archive/index.php?t-175.html

...Απο εμπειρια, οσες μοναχες εχνω διδαξει =Καναδα και Γαλλια = μαθαινουν ΕΝΑ πραγμα και το εκτελουν σχεδον ΜΗΧΑΝΙΚΩΣ αλλα και σχεδον ιδιως

Εαν καμνω πχ λαθος, το λαθος ΔΕΝ το καταλαβαινουν, αλλα το μιμουνται

Τους δυσκολους λαρρυγγισμους δεν τους πιανουν οσον ευκολα τους πιανουν οι ανδρες

Οταν συμψαλλω με ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ανδρας, με ακολουοθουν ΚΑΛΥΤΕΡΑ δηλαδη, καταλαβαινουν ΚΑΛΥΤΕΡΑ κατα το που θα #παει# η μελωδια εστω και μην γνωριζουν μουσικην

Ουτως, υστερον της εμπειριας μου, ειμαι υποχρεωμενος να ψαλλω ΠΟΛΥ απλουστερα δια να καταλαβουν και να αποδωσουν οι γυναικες

Αριθμος =ως τωρα =σχεδον 30 γυναικες και σχεδον 40 ανδρες κατα ολην την εμπειριαν μου


Αλλο στοιχειον ειναι οτι οι γυναικες συγχαιουν πιο ευκολα το #περιβαλλον# οπου διεξαγεται η ψαλτικη απο τους ανδρες, και τουτο ειναι φυσιολογικο διοτι ο αριστερος και δεξιος εγκεφαλος της γυναικος επικοινωνει περισσοτερον =αυτο το δειχνουν συχρονες ερευνες με ΠΕΤ scan και MRI

Δηλαδη πχ εκει οπου δια μιαν πραξην η σκεψιν #ενεργοποιειται# ενα μερος του ανδρικου ενγεφαλου και περισσοτερο απο μιαν πλευραν =αριστεραν η δεξιαν==, στο γυναικειο υπαρχει σχετικη διαφορα ενεργοποιεισεως, ολιγοτερως συνγεντρωμενη και περισσοτερως διαΣΠΑΡμενη

Πολλακης ενα φαλτσο απο θα ακουσωμεν απο εναν αρχιφαλτσο το ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΜΕΤΑΙ εντελως διαφορετικως κανεις, κι εδω παιζει ρολον η ψυχοακουστικη
== ακουγωντας στο δωματιο με αφοσιωσην ισως το φαλτσο αυτο ναι ειναι και αϊδια
= ακουγωντας το ομως εν ωρα ακολουθειας, οπου συγγεντρωνεται κανεις στα λογια και οχι τοσον εις την μουσικην =εκτος βεβαια απο του μουσικανους και #μουσικολογους# =και οπου υπαρχει ενεργοποιεσις της οσφρησεως =λιβανι= της ορασεων =καντηλακι και εικονες κτλ, ΠΟΛΛΑ φαλτσα #ομορφαινουν# == τοσο δια τους ανδρες οσο και δια τις γυναικες ΑΛΛΑ

Εχω παρατηρησει οτι #ομορφαινουν#ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΝ εις τας γυναικας παρα ως προς τους ανδρας

Ουτως λοιπον, ενθυμουμαι τις γυναικες της εκκλησιας μου οπου μου ελεγαν =σαν τον πατεραν Εφραιμ, σαν τον πατερα Παισσιον σαν κτλ Αγιοριτην να τα λες

Οι ΜΟΝΕΣ οπου μου ελεγαν οτι # τα λες με υφος# ητο οι διαφορες Κωνσταντινοπολιτισσες οπου εγνωρισα, αι οποιαι ειχαν μεγαλωσει με Πριγγον και Στανιτσαν

Δηλαδη οσεσεζησαν το μεγαλειον τησ Πολεως δεν απαιτουσαν το #μοναχικο προσευχητικο καλος#

Οσες ομως εζησαν μεγαλους πνευματικους πατερας, μου τους επαρουσιαζαν ως #Αρχοντες#

ΟΥΔΕΙΣ μα ΟΥΔΕΙΣ ανδρας δεν μου ειπε ποτε ως συμβουλην να μιμιθω καποιον μεγαλον ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΝ ο οποιος να μην εψαλλε καπως σωστα

Τελος, η γυναικα εχει μεγαλυτεραν τασην υστεριας απο τον ανδρα και, αθελα της, υποσυνειδιτα, θα ψαξει καπως να #ελκυσει# και να φερει εις #συνκινησην# το κοινον

Περι #συνκινησεως# ακουσατε εδω (http://www.ieropsaltis.com/music/Erxomenos_AidonidisKarantzi.ra)




και διαβασατε εδω (http://graeca.canto.ru/upload/MontrealPsaltiki/Hypermachoi_Anti_Simon_Karas/GKM_Chaunos_Sirenes_001.html)
http://graeca.canto.ru/upload/MontrealPsaltiki/Hypermachoi_Anti_Simon_Karas/GKM_Chaunos_Sirenes_001.html



Αυτο οπου ειναι δυσκολον να καταλαβει κανεις ειναι το εξης.

πολλοι κανονες της Βιβλου και των Πατερων προερχονται απο ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ εμπειριες, ων να εκαμναν οι ανθρωποι ΣΤΑΤΙΣΤΚΗΝ ανα των αιωνων

πχ πολλοι οσοι ετρωγαν χειρηνα = παρασιτισμος =ασθενεια

Το μικροσκοπιον εφευρεθει πολλη αργοτερα ωςστε να ευρεθει το ΑΙΤΙΟΝ

=Λοιπον =Χειρονο =Αρρωστια =αρα=ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΙΣ παρα των Εβραικων και Μωαμεθανικων κανονων


Κατα ιδιον τροπον πιστευω οτι οι Εβραιοι και Χριστιανοι πατερες εκαταλαβαν οτι η θεσις της γυναικος εις τον χορον θα επερεπε να ειναι περιοσρισμενη =

Σημερον, ας ειπωμεν οτι #προοδευομεν# διοτι χαρην #ισοτητος# και #παιδαγωγησεως# η και #αναγκης# συμψαλλομεν με γυναικας

Αλλα απ οτι καταλαβαινω, θα μας επιβαλουν σε ολους #φουστανακια# δια να τα λενε οι ιδιες #δημοτικα# διοτι ΤΕΤΟΙΑ αποσπασματα μας βαζουν να ακουσωμεν, υπογραμμιζοντας οτι τολμαμε να δωσωμεν #συμβουλες#


Παντως ΟΣΕΣ ΣΩΣΤΩΣ ψαλλουσας γυναικας εχω ακουση και με τις οποιες εχω συμψαλλει, ΟΛΕΣ μου επεβαλλαν το # ο ανδρας διευθηνει#

Ανώνυμος είπε...

Όσες φορές ήμουν στο αναλόγιο, ο χρόνος της Θ.Λειτουργίας περνούσε ευχάριστα,όταν όμως τελούσα εν ακροάσει ,ήταν από βασανιστικό έως φρικώδες το αίσθημα που απεκόμιζα(αυτό για τους συχνάκις εκκλησιαζόμενους).Αρα το αναλόγιο που τώρα κι απο το γυναικείο φύλο είναι επιθυμητό ,εκτός από του "να φανώ χρήσιμος-μη","να ξεχωρήσω από τους προαφάτως εισεληληθότας στο χώρο της Εκκλησίας "παλιοσείρι"- όπως θα απεκαλείτο στο στρατο- "να μην νιώθω ανύπαρκτος-κτη,λόγω υψηλοτέρας βαθμίδος εν τω αναλογίω,να γίνω αγαπητός-τή ,να γίνω κοινωνικότερος-ρη,διότι είναι γεγονώς η ερημία χωρίων,κωμοπόλεων,και κυρίως μεγαλουπόλεων ως προς τη ρηχότητα των κοινωνικών σχέσεων, και τέλος το αίσθημα της ακηδίας που κυριαρχεί στους φιλακόλουθους ακροομένους.Εξ άλλου μη ξεχνάμε το φαινόμενο της λειψανδρίας.Η μεγάλη μερίδα ανδρών φιλακολούθων που εκτείνεται κυρίως στους συνταξιούχους(λόγω ελευθέρου χρόνου)συνεδέετο και συνετηρείτο με ομιλίες και κύκλους και όπου αυτό συνεχίζεται έως σήμερον υφίστανται και φίλοι του αναλογίου,ενώ στις περιοχές όπου εξηφανίσθη το κύρηγμα(εκτός χρόνου εκκλησιασμού)ή οι κύκλοι με άρρενες ή έστω μεικτοί στην τρίτη ηλικία ή και σε άλλες ζώνες απόδυναμώθηκε και το αναλόγιον.Εξ άλλου οι ποικίλες δραστηριότητες του γυναικείου φύλου πέριξ της Εκκλησίας (έρανοι,συνδρομή σε πανηγύρεις,καθαριότητα εκκλησιών που σημαίνει μεγάλη οικονομία αν θα επληρώνοντο άνθρωποι)έλκει ιδιαιτέρως την προσοχή στους ιερείς σε βαθμό να θεωρείται ένας ιερέας δραστήριος στους ανωτέρους του όταν τοιουτοτρόπως εξοικονομεί χρήματα για την ενορία του και δεν ζητά καθε τόσο και λιγάκι να ¨ενοχλεί¨ την προισταμένη υπηρεσία του.Ετσι κάθε ιερέας φροντίζει να περιβάλλεται από γυναικας τας οποίας προσελκύει με το να τροφοδοτήσει με δικαιώματα, πχ παρακλήσεις ξεχωριστές,αγρυπνίες,εκδρομές ψυχαγωγικές θρησκευτικού περιεχομένου και ό,τι θα προσέδιδε κάποιακοινωνικότητα και ζωή στον μόνο ακατηγόρητο χώρο την Εκκλησία χωρίς να εκτίθενται σε ΚΑΠΗ κλπ χώρους. Ετσι και το να αλωθη το αναλόγιο σαν άλλο ένα ¨ψυχαγωγικό μέσον δεν φανερώνει κίνητρο ιδιαιτέρως ευσεβές αλλά άλλο έναν τρόπο εκτονώσεως από το δράμα της καθημερηνότητος και του κενού της θρησκευτικής μας ζωής.

joystick είπε...

Πατερα, ειστε μισογυνης, εσεις οπως και οι υπολοιποι του συναφίου σας. Γνωρίζω καλα πως δεν θα το δημοσιευσετε, αλλα δεν υπαρχει θεμα καθοτι εγω, ως γυναικα και προγραμματιστρια μπορω απλα να ξεφωνησω εσας και το μισογυνισμό που ξεδιπλώνεται στη σελίδα σας πολυ πιο αποτελεσματικά. Είναι ντροπή σας που δημόσια προβάλλετε τις ασυναρτησίες που έτυχε και είπαν διάφοροι στην καινή διαθήκη, που κατά τα αλλά παραμένει ενα αξιολογοι κειμενο, κανένα βιβλίο δεν είναι τελειο ομως.
Είναι ντροπή σας που προβάλλετε το ζήτημα της καλύπτρας, που τοσο εύστοχα χαρακτηρίζει πλέον μονάχα τη μουσουλμανική κάστα, και μάλιστα είναι ενδεικτικό της αρρωστημένης μισάνθρωπης αυτής κουλτούρας, που απο οτι φαινεται κι εσεις ενστερνίζεστε, και που σαν σκοπό έχει να εφτελίζει μόνον και να υποβαθμίζει την ανθρωπινη ύπαρξη.
Ευτυχώς που πλέον κανείς δεν σας υπολογίζει, κι εσάς και τους ομοίους σας.
Οι απόψεις που δημοσιεύετε ειναι απαραδεκτες και θα καταγγελθούν.
Καλή Πρωτοχρονιά
Αγγελική

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

- Γιατί σας απασχολεί τόσο το κείμενο αυτό, αφού "κανείς πλέον δεν με υπολογίζει, εμένα και τους ομοίους μου";
- Γιατί με προσφωνείτε "πατέρα"; Δέχεστε την ιδιότητά μου ως ορθοδόξου Κληρικού; Αν με αποδέχεστε ως "πατέρα" γιατί μου μιλάτε ωσάν να ήμουν "κακός πατριός";
- Πέσατε έξω στην πρόβλεψή σας ότι δεν θα δημοσιεύσω το σχόλιό σας.
- Τα περί "γυναίκας προγραμματίστριας" και "αποτελεσματικών ξεφωνημάτων" δεν μπορώ να τα αμφισβητήσω. Γράφετε με μεγάλη αυτοπεποίθηση.
- Προφανώς δεν έχετε καμμία σχέση με την ορθόδοξη Εκκλησία. Ο Χριστός και οι Απόστολοι δεν είναι "κάποιοι", αγαπητή μου. Το να θεωρείτε ασυναρτησίες αυτά που είπαν είναι βλάσφημο αλλά δικαίωμά σας, το να θεωρείτε "αξιόλογο" κείμενο την Αγία Γραφή είναι αντίφασή σε σχέση με τα υπόλοιπα που λέτε αλλά και αδιάφορη άποψη για μένα, και το να προβάλω εγώ τα θεόπνευστα λόγια της Γραφής δεν είναι καθόλου "ντροπή μου" αλλά καύχημά μου και ελάχιστο χρέος μου ως Κληρικός.
- Την γυναίκα δεν την ευτέλισε ούτε η "καλύπτρα", ούτε γενικώς η διδασκαλία της Εκκλησίας. Την ευτέλισε η φεμινιστική φρενίτις και η απελευθέρωση των ηθών, έννοιες που είναι πάνω από προφανές ότι ενστερνίζεστε. Είδαμε που κατάντησε η γυναίκα σήμερα από τις όψιμες "προοδευτικές" κοσμοθεωρίες => Προϊόν περιορισμένης διάρκειας στα "τσιγκέλια" των τηλεοπτικών κρεοπωλείων. Στην Εκκλησία η γυναίκα έχει πρότυπα που κανένας άνδρας δεν μπορεί να ανταγωνισθεί. Έχει την Παναγία μας και όλες οι ευσεβείς γυναίκες, αυτά τα πραγματικά κοσμήματα της Εκκλησίας και της κοινωνίας, με οδηγό την Παναγία αγωνίζονται. Θα σας ρώταγα τί γνώμη έχετε για την Παναγία, αλλά φοβάμαι ότι θα ξεστομίσετε φοβερότερες βλασφημίες από όσες ήδη είπατε.
- Μπορείτε να καταγγείλετε τις απόψεις μου ό,που νομίζετε. Τιμή μου. Αλλά προς τί η βία, δεν καταλαβαίνω; Αφού "κανείς δεν με υπολογίζει, κι εμένα και τους ομοίους μου".

Αντεύχομαι καλή Πρωτοχρονία, αν και τις δικές σας ευχές δυσκολεύομαι να τις πιστέψω... (πώς να έχω καλή Πρωτοχρονιά αν με "ξεφωνήσετε" και με "καταγγείλετε", :) ). Δεν μπορώ να πώ πάντως, κάνετε προσπάθεια μετά από τέτοια φοβερά λόγια που γράφετε να δείξετε και λίγο πολιτισμό...

Ανώνυμος είπε...

Αγαπητή Αγγελική διαβάζοντας το σχόλιό σας σκέφτηκα να γράψω την γνώμη μου. Η ευγενής απάντηση όμως του πατρός Νικολάου δεν μου άφησε περιθώρια. Ότι παραπάνω έγραφα θα ήταν φλυαρία.

Θα σας πρότεινα να σκεφτείτε με προσοχή όσα γράφει ο π. Νικόλαος και να μελετήσετε βαθύτερα την Ορθοδοξία γιατί από όσα γράφετε είναι φανερό ότι εναντιώνεστε σε κάτι που δεν είναι η ορθόδοξη πίστη.

Και κάτι τελευταίο. Αφού κάνατε τον κόπο να γράψετε την άποψή σας καλό θα ήταν να καταγράψετε τα επιχειρήματά σας σχετικά με τις αντιρρήσεις σας. Όσο κι αν έψαξα δεν μπόρεσα να βρω κάποιο.

Αντιθέτως εντόπισα πλήθος χαρακτηρισμών που αποδεικνύουν και την απουσία επιχειρημάτων.

Καλή χρονιά να έχετε.

Χρήστος

Αννη είπε...

http://www.ecclesia.gr/greek/holysynod/commitees/woman/woman_grafes.html

Μάλλον διαφωνείτε πάτερ με αυτό το κείμενο της Εκκλησίας της Ελλάδας, έτσι δεν είναι;

Από το κείμενό σας κατάλαβα ότι βλέπετε την ισότητα των δύο φύλων μόνο στην μελλοντική βασιλεία του Θεού. Εμείς δηλαδή, αφήνουμε τα πράγματα ως είχαν στην Π.Διαθήκη;

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

Το κείμενο αυτό δεν είναι η επίσημη θέση της Εκκλησίας. Είναι η προσωπική θέση του συγγραφέως και επειδή αυτός τυχαίνει να είναι στην Επιτροπή Γυναικείων Θεμάτων, δημοσιεύεται το κείμενό του στην ιστοσελίδα της Εκκλησίας.

Αν η άποψή μου σας ενδιαφέρει,
διαφωνώ με το όλο σκεπτικό του κειμένου αυτού. Όχι, οι Πατέρες δεν είχαν άγνοια του "υπερφυσικού μυστηρίου των φύλων" και δεν πέρασαν παράπλευρα "... από το πρόβλημα της γυναικείας οντότητας". Μήπως ο συγγραφέας γνωρίζει καλύτερα από τους Πατέρες της Εκκλησίας τα θέματα αυτά; Οι Πατέρες μιλούσαν με ανθρώπινη γνώση για τα θέματα αυτά, ή με φωτισμό του Αγίου Πνεύματος;

Και αν θέλετε και κάτι ακόμα. Θεωρώ ότι η ύπαρξη τέτοιου είδους επιτροπών στην Σϋνοδο δεν έχει απολύτως κανένα νόημα, έτσι όπως αυτές λειτουργούν. Δεν υπήρχε κενό στην διδασκαλία της Εκκλησίας για το θέμα της γυναίκας, αλλά δυστυχώς η ύπαρξη τέτοιων Επιτροπών κάτι τέτοιο υπονοεί. .

Ισότητα των δύο φύλων δεν υπάρχει. Ισονομία απέναντι στον Νόμο του Θεού υπάρχει, και ίσες ευκαιρίες για σωτηρία υπάρχουν. Αλλά, για να σωθεί ο Χριστιανός πρέπει να αγωνιστεί από το δικό του προσωπικό μετερίζι. Ο άνδρας ως άνδρας. Η γυναίκα ως γυναίκα. Ο "δούλος" ως "δούλος". Ο "ελεύθερος" ως "ελεύθερος" κ.ο.κ., για να θυμηθούμε και τα λόγια του Παύλου. Διότι, εν Χριστώ Ιησού έκαστος ημών μπορεί να υπερβεί τα "προβλήματα" που προκύπτουν από την θέση που τάχθηκε στην ζωή του, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να αγνοήσει τις δυσκολίες αυτές. Διότι, αυτές είναι που θα τον σώσουν. Αυτή είναι η ασκητική της Εκκλησίας. Ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος, πωλήθηκε δούλος σε Τούρκο άρχοντα. Δεν διεκδίκησε την ελευθερία του βάζοντας το Παύλειο "ουκ ένι δούλος ή ελεύθερος" ως πρόταγμα και παρερμηνεύοντας το βαθύτερο νόημά του. Υπέμεινε την δουλεία όπως ο Νόμος του Θεού ορίζει, και μέσα από την κατ' άνθρωπον δουλεία του έγινε πραγματικά ελεύθερος εν Χριστώ Ιησού, θαυματουργών και ευεργετών αυτούς που τον κρατούσαν στην δουλεία.

Η γυναίκα πρέπει να καταλάβει ότι θα απελευθερωθεί πραγματικά εν Χριστώ Ιησού αν σηκώσει αγόγγυστα τον Σταυρό της διαφορετικότητάς της από τον άνδρα (όχι της κατωτερότητάς της) και των περιορισμών που φαινομενικά έχει το φύλο της. Μια ευεσεβής γυναίκας βλέπει τον Νόμο του Θεού ως πραγματική ελευθερία, ως εισητήριο για την αιώνιο ζωή. Μια κοσμική γυναίκα αντίθετα τα βλέπει όλα αυτά ως "αδικίες", "περιορισμούς", "αντιλήψεις άλλων εποχών", "παλαιοδιαθηκικές αγκυλώσεις" κ.ο.κ.

Λεωνίδας είπε...

πάτερ Νικόλαε, πολύ μεστό τό ἄρθρο σου, ἀλλά καί οἱ ἀπαντήσεις πού δίνεις στά σχόλια. Ὄντως, ὑπάρχει πρόβλημα, διότι πέρασε αὐτός ὁ ἐκμοντερνισμός μέ γυναῖκες στό ψαλτήρι, ἀκόμα καί ἀπό "εὐσεβεῖς" δυστυχῶς. Πρέπει ὅλες νά μάθουν τήν ἀλήθεια.

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

Σε ευχαριστώ Λεωνίδα για το σχόλιό σου. Η αλήθεια ήταν,είναι και θα είναι πάντα εδώ, μέσα στην Εκκλησία. Διότι είναι πρόσωπο και όχι αφηρημένη έννοια. "Εγώ ειμί η αλήθεια...". Δεν έχουμε "μάτια" για να την δούμε, και "ώτα" για να την ακούσουμε, δυστυχώς, ακόμα και οι πιό "ευσεβείς", όπως εύστοχα υπογραμμίζεις.

Ανώνυμος είπε...

Σεβαστέ πατέρα Νικόλαε Μέζη,

επιτρέψτε μου να τοποθετηθώ κι εγώ στο προκείμενο θέμα. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι πολλές γυναίκες θεωρούν τον αποκλεισμό τους από την ιερωσύνη και τον ψαλμό ως υποτίμηση, ξεχνώντας ότι ο Χριστός εξίσωσε τα δύο φύλα. Αυτό όμως δε σημαίνει ταυτόχρονα ότι άντρες και γυναίκες έγιναν ίδιοι, γιατί διαφορετικοί είναι και διαφορετικός είναι ο δρόμος τον οποίο ο καθένας εἰναι πρέπον να ακολουθήσει, ώστε να φτάσει στη θέωση.
Αρκετά παλαιότερα, είχα ρωτήσει τη θεολόγο μου: Γιατί οι γυναίκες δεν μπορούν να γίνονται ιερείς;, και για να είμαι ειλικρινής η ερώτησή μου έκρυβε ένα μικρό παράπονο, καθώς με το φτωχό μυαλό μου νόμιζα ότι επρόκειτο για αδικία. Η απάντηση που εισέπραξα υπήρξε αποστομωτική και ήταν η ακόλουθη: Αν η Υπεραγία Θεοτόκος δεν είχε καμία αξίωση για ιερατική θέση, που όμως ήταν ο μόνος από τους ανθρώπους που είναι ο πιο άξιος για τη θέση αυτή, εμείς οι υπόλοιπες γυναίκες είναι παράλογο να ζητούμε ανάλογη θέση.
Αν μπορούσαν σήμερα οι γυναίκες να κατανοήσουν ότι ο ουράνιος Πατέρας μας έδωσε στις γυναίκες ξεχωριστή θέση και αποστολή από αυτήν των ανδρών, καθόλου υποτιμητική, αντιθέτως, ιερή, ίσως να μην έκαναν παράπονα για τη φαινομενική "αδικία" που υφίστανται.
Θα ήταν χαρά μου να διαθέσετε και για τη δική μου απάντηση λίγο από το χρόνο σας και να εκφράσετε τη σεβαστή άποψή σας πάνω στα λεγόμενα μου.
Με εκτίμηση,
Αναστασία

π. Νικoλαος Μεζης είπε...

Αγαπητή Αναστασία,

Δεν έχω κάτι να σχολιάσω στο πολύ ωραίο μήνυμά σου. Τα είπες όλα συνοπτικά και ουσιαστικά. Το επιχείρημα που σου είπε η θεολόγος στο σχολείο, να ξέρεις ότι είναι αποστολικής προελεύσεως. Ακριβώς έτσι απαντούν οι Άγιοι Απόστολοι στις Αποστολικές Διαταγές. Αντιγράφω εδώ σχετικά αποσπάσματα:

Διαταγαί των Αγίων Αποστόλων:

-"Ουκ επι­τρέ­πο­μεν ούν γυ­ναί­κας δι­δά­σκειν εν Εκ­κλησία, αλλά μό­νον προ­σεύ­χε­σθαι και των δι­δα­σκά­λων επακού­ειν. Και γαρ και αυ­τός ο δι­δά­σκα­λος ημών και Κύ­ριος Ιη­σούς ο Χρι­στός ημάς τους δώ­δεκα πέμ­ψας μα­θη­τεύ­σαι τον λαόν και τα έθνη, γυ­ναί­κας ου­δα­μού εξα­πέ­στει­λεν εις το κή­ρυ­γμα, καί­τοι ουκ απο­ρών· συ­νήν γαρ ημίν ή τε μή­τηρ του Κυ­ρίου και αι αδελ­φαί αυ­τού, έτι δε Μα­ρία η Μα­γδα­ληνή και Μα­ρία η Ια­κώ­βου και Μάρθα και Μα­ρία αι αδελ­φαί Λα­ζά­ρου και Σα­λώμη και έτε­ραί τι­νες. Ει γαρ ήν αναγ­καίον γυ­ναι­ξίν δι­δά­σκειν, αυ­τός άν εκέ­λευσε πρώ­τος και ταύ­ταις συν ημίν κα­τηχείν τον λαόν· ει γαρ κε­φαλή γυ­ναι­κός ο ανήρ, ουκ έστιν δί­καιον το λοι­πόν σώμα της κε­φα­λής εξάρ­χειν." (Βιβλίον γ': Περί χηρών, Κεφ. στ': "Ότι ου χρή γυ­ναίκας δι­δά­σκειν, απρε­πές γαρ, και ποίαι γυ­ναί­κες εί­ποντο τώ κυ­ρίω. Ότι αι χή­ραι με­με­τρη­μέ­νας οφεί­λου­σιν έχειν τας προό­δους.")


- "Περί δε του γυ­ναί­κας βα­πτί­ζειν γνω­ρί­ζο­μεν υμίν, ότι κίν­δυ­νος ου μι­κρός ταίς τούτο επι­χει­ρού­σαις· διό ου συμ­βου­λεύ­ο­μεν· επι­σφα­λές γαρ, μάλ­λον δε πα­ρά­νο­μον και ασε­βές. Ει γαρ κε­φαλή γυ­ναι­κός ο ανήρ, ού­τος δε προχει­ρί­ζε­ται εις ιε­ρω­σύ­νην, ου δί­καιον αθε­τή­σαι την δη­μι­ουρ­γίαν και κα­τα­λι­πόντα την αρ­χήν επί το έσχα­τον ελ­θείν σώμα· γυνή γαρ σώμα αν­δρός εκ πλευ­ράς όν και υπο­κεί­με­νον εκείνω, εξ ού­περ και διηρέθη εις παί­δων γέ­νε­σιν. «Αυ­τός γάρ σου, φη­σίν, κυ­ρι­εύ­σει.» Αρχή γαρ γυ­ναι­κός ανήρ, επειδή και κε­φαλή. Ει δε εν τοίς προ­λα­βού­σιν δι­δά­σκειν αυ­ταίς ουκ επι­τρέ­πο­μεν, πώς ιε­ρα­τεύ­σαι ταύ­ταις παρά φύ­σιν τις συγ­χω­ρή­σει; τούτο γαρ της των Ελ­λή­νων αθεό­τη­τος τα αγνό­ημα θη­λεί­αις θε­αίς ιε­ρείας χει­ρο­το­νείν, αλλ᾽ ου της του Χρι­στού δι­α­τά­ξεως. Ει δε και έδει υπό γυ­ναι­κών βα­πτί­ζε­σθαι, πάν­τως αν και ο Κύ­ριος υπό της ιδίας μη­τρός εβα­πτί­ζετο και ουχ υπό Ιω­άν­νου, ή και ημάς απο­στέλ­λων επί το βα­πτί­ζειν συ­να­πέ­στει­λεν αν ημίν και γυ­ναί­κας επί τούτω· νύν δε ου­δα­μού ούτε προ­σέ­τα­ξεν ούτε εγ­γρά­φως πα­ρέ­δω­κεν, ει­δώς και την ακο­λου­θίαν της φύ­σεως και την ευ­πρέ­πειαν του πρά­γμα­τος, ως και της φύ­σεως δη­μι­ουρ­γός και της δι­α­τά­ξεως νο­μο­θέ­της." (έ.α. Κεφάλαιον θ'. "Ότι ου χρή γυ­ναί­κας βα­πτί­ζειν· ασε­βές γαρ και της Χρι­στού δι­δα­σκα­λίας αλ­λό­τριον.")

Χαίρομαι που εκφράζεις μια τόσο φιλοσοφημένη στάση στο θέμα. Το να διαβάζεις τέτοιες απόψεις για το θέμα σήμερα, ειδικά από μια γυναίκα είναι σπάνιο.

Μετά πολλών εν Κυρίω ευχών!

πΝ

Ανώνυμος είπε...

Σεβαστέ πατέρα Νικόλαε,
τα λόγια σας με τιμούν βαθύτατα!
Μακάρι όλοι να το καταλάβουν το ιερό μήνυμα του άρθρου. Νομίζουν ότι ο Χριστιανισμός και η Εκκλησία υποτιμούν τη γυναίκα και τη θεωρούν κατώτερη, οπότε κρίνεται απαραίτητη η σωστή διδασκαλία και η άρση αυτής της λανθασμένης αντίληψης που έχουν.
Ο Θεός να μας έχει όλους καλά και να μας δίνει τη φώτησή Του,
Με εκτίμηση,
Αναστασία.