"Και ιδού Μαριάμ λεπρώσα ωσεί χιών". Αφορμή προβληματισμού για ένα εσχάτως ανακύψαν θέμα.

Προ ολίγου σχετικά καιρού, διαβάζοντας την Παλαιά Διαθήκη, στάθηκα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε κάποιο περιστατικό που εξιστορείται στο βιβλίο των Αριθμών, στο κεφάλαιο ιβ'. Στο σημείο εκείνο περιγράφεται μιά άτυπη "επανάσταση" που ξεσήκωσαν εναντίον του Μωυσέως τα αδέρφια του, ο Ααρών και η Μαριάμ. Στην αρχή του κεφαλαίου βλέπουμε τα δύο αδέρφια να αναμοχλεύουν χωρίς προφανή λόγο το παρελθόν και να μέμφονται ξαφνικά τον Μωυσή για τον γάμο που είχε συνάψει με "γυναίκα Αιθιόπισσαν". Στην συνέχεια του κειμένου, βέβαια, ξεσκεπάζεται ο πραγματικός λόγος που τους οδήγησε σε αυτήν την συμπεριφορά. Διότι, λέγοντας "μη Μωυσή μόνω λελάληκε Κύριος; ουχί και ημίν ελάλησε;" εκδηλώνουν ζηλοτυπία απέναντί του για την όλως ιδιαίτερη επικοινωνία που είχε με τον Θεό, μιά επικοινωνία που παρόμοιά της δεν ξανασυναντούμε σε όλη την Παλαιά Διαθήκη, και που από το ίδιο το στόμα του Θεού επιβεβαιώνεται ως μοναδική. Ο Θεός οργίζεται με την συμπεριφορά του Ααρών και της Μαριάμ, τους καλεί να εξέλθουν προς τη Σκηνή του Μαρτυρίου μαζί με τον αδικηθέντα αδερφό τους και τους επιτιμά αυστηρά για το ατόπημά τους. Δεν αρκείται, όμως, μόνο στον προφορικό έλεγχο της αμαρτίας τους. Επιβάλει και ιδιαίτερη τιμωρία στην Μαριάμ, το δέρμα της οποίας γίνεται παραχρήμα λευκό "ωσεί χιών". Αυτή η εξωτερική σωματική εκδήλωση παραπέμπει κατά το κείμενο στο φοβερό πάθος της λέπρας, και όπως επεξηγεί ο Κύριλλος Αλεξανδρείας, το λευκό χρώμα δήλωνε λέπρα σε έντονο παροξυσμό.


Εδώ παραθέτουμε το κεφάλαιο του βιβλίου των Αριθμών που εξιστορεί το περιστατικό αυτό έχει κατά την μετάφραση των Ο' ως εξής:

"Κεφάλαιον ιβ'.

ΚΑΙ ελάλησε Μαριάμ και Ααρών κατά Μωυσή, ένεκεν της γυναικός της Αιθιοπίσσης ήν έλαβε Μωυσής, ότι γυναίκα Αιθιόπισσαν έλαβε, 2 και είπαν· μη Μωυσή μόνω λελάληκε Κύριος; ουχί και ημίν ελάλησε; και ήκουσε Κύριος. 3 και ο άνθρωπος Μωϋσής πραΰς σφόδρα παρά πάντας τους ανθρώπους τους όντας επί της γής. 4 και είπε Κύριος παραχρήμα προς Μωυσήν και Ααρών και Μαριάμ· εξέλθετε υμείς οι τρείς εις την σκηνήν του μαρτυρίου· 5 και εξήλθον οι τρείς εις την σκηνήν του μαρτυρίου. και κατέβη Κύριος εν στύλω νεφέλης και έστη επί της θύρας της σκηνής του μαρτυρίου, και εκλήθησαν Ααρών και Μαριάμ και εξήλθοσαν αμφότεροι. 6 και είπε προς αυτούς· ακούσατε των λόγων μου· εάν γένηται προφήτης υμών Κυρίω, εν οράματι αυτώ γνωσθήσομαι και εν ύπνω λαλήσω αυτώ. 7 ουχ ούτως ο θεράπων μου Μωυσής· εν όλω τω οίκω μου πιστός εστι· 8 στόμα κατά στόμα λαλήσω αυτώ, εν είδει και ου δι' αινιγμάτων, και την δόξαν Κυρίου είδε· και διατί ουκ εφοβήθητε καταλαλήσαι κατά του θεράποντός μου Μωυσή; 9 και οργή θυμού Κυρίου επ' αυτοίς, και απήλθε. 10 και η νεφέλη απέστη από της σκηνής, και ιδού Μαριάμ λεπρώσα ωσεί χιών· και επέβλεψεν Ααρών επί Μαριάμ, και ιδού λεπρώσα. 11 και είπεν Ααρών προς Μωϋσήν· δέομαι, κύριε, μη συνεπιθή ημίν αμαρτίαν, διότι ηγνοήσαμεν καθ' ότι ημάρτομεν· 12 μη γένηται ωσεί ίσον θανάτω, ωσεί έκτρωμα εκπορευόμενον εκ μήτρας μητρός και κατεσθίει το ήμισυ των σαρκών αυτής. 13 και εβόησε Μωυσής προς Κύριον λέγων· ο Θεός δέομαί σου, ίασαι αυτήν. 14 και είπε Κύριος προς Μωυσήν· ει ο πατήρ αυτής πτύων ενέπτυσεν εις το πρόσωπον αυτής, ουκ εντραπήσεται επτά ημέρας; αφορισθήτω επτά ημέρας έξω της παρεμβολής και μετά ταύτα εισελεύσεται. 15 και αφωρίσθη Μαριάμ έξω της παρεμβολής επτά ημέρας· και ο λαός ουκ εξήρεν, έως εκαθαρίσθη Μαριάμ."

Η δυσανάλογα αυστηρή αυτή αντιμετώπιση της Μαριάμ μάς κίνησε την περιέργεια για αναζήτηση του βαθύτερου νοήματός της και υπήρξε η αφορμή για το παρόν άρθρο. Πώς ερμηνεύουν οι Πατέρες της Εκκλησίας το περιστατικό αυτό, που οπωσδήποτε κεντρίζει το ενδιαφέρον ακόμη και του πλέον ευκολόπιστου και απολυπράγμονος, περί την διδασκαλία της Αγίας Γραφής, αναγνώστου; Πόσο επίκαιρα είναι τα συμπεράσματα από την μελέτη του ομολογουμένως ιδιαιτέρου αυτού συμβάντος;

Ο Ααρών και η Μαριάμ ζηλοτύπησαν "εξ αλαζονείας και διακένου φυσήματος" (Κύριλλος Αλεξ., "Γλαφυρών εις τους Αριθμούς") εναντίον του αδερφού τους και αυτή ήταν η βαθύτερη αιτία για την πικρόχολη αντίδρασή τους: "μη Μωυσή μόνω λελάληκε Κύριος; ουχί και ημίν ελάλησε;". Ο Ααρών ηξιώθη τόσο του προφητικού χαρίσματος, δεχόμενος αποκαλύψεις από τον Θεό και γενόμενος μεσάζων μεταξύ του Μωυσέως και του λαού, όσο και της Αρχιερωσύνης, την οποίαν έλαβε κατ' εντολήν του ιδίου του Θεού στο Λευιτικόν. Η δε Μαριάμ προεφήτευσε, κατά τα γνωστά, αμέσως μετά την διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης ψάλλοντας μετά των υπολοίπων γυναικών την Ωδήν "άσω­μεν τώ Κυ­ρίω, εν­δό­ξως γαρ δε­δό­ξα­σται· ίπ­πον και ανα­βά­την ερ­ρι­ψεν εις θά­λασ­σαν" (Έξ. ιβ', 20-21). Η μεγάλη τιμή που τους έγινε από τον Κύριο, όμως, δεν επήρκεσε για να αντισταθμίσει την ζήλια που υπέβοσκε μέσα τους. Φάνηκαν να στέκονται κριτικά απέναντι στην επιλογή του Θεού να εξυψώσει καθ' υπερβολήν τον Μωυσή διογκώνοντας την σημασία του γάμου του με την Σεπφώρα που ήταν Μαδιανίτισσα και συγκρίνοντάς τον με τον γάμο του Ααρών, όπως αναφέρει ο Θεοδώρητος Κύρου: "... απορήσαντες γαρ δηλονότι κατηγορίας ετέρας, της γυναικός αυτώ τον ψόγον επήνεγκαν... Επειδή τοίνυν ο Ααρών Ισραηλίτιν ηγάγετο, την αλλόφυλον δε ο Μωυσής, μικροψυχίας γενομένης, ταύτην αυτώ την λοιδορίαν προσήνεγκαν" (MPG. 80,376A). Με τον τρόπο αυτό, όμως, έκριναν αρνητικά όχι μόνο τον "θεράποντα του Θεού" Μωυσή, αλλά αμφισβήτησαν και την προτίμηση του Θεού προς αυτόν "βλάπτοντας", με την πατερική έννοια, την σοφία Του και προκαλώντας την δικαία οργή Του.

Η διερεύνηση των βαθυτέρων λόγων που προεκάλεσαν την δυσανάλογη τιμωρία της Μαριάμ, παρ' ότι η ευθύνη εβάρυνε εξίσου και τον Ααρών που ομολογεί "ηγνοήσαμεν καθ' ότι ημάρτομεν", είναι εξόχως αποκαλυπτική για πολλά σύγχρονα, τεχνηέντως παρουσιαζόμενα ως φλέγοντα, θέματα, εν οίς και η περί "χειροτονίας των γυναικών" εσχάτως αναφυείσα φιλολογία.

Οι σχετικές πατερικές μαρτυρίες γίνονται "φως ταις τρίβοις ημών", απλανής διαχρονικός κανόνας για την ερμηνεία των θεϊκών αποκαλύψεων της Γραφής. Ας δούμε τις σημαντικότερες:

1. Ο Θεοδώρητος Κύρου σχολιάζει: "Τί δήποτε των δύο λελοιδορηκότων, εκείνη δίκας έτισε μόνη; Πρώτον επειδή μείζον ήν της γυναικός το πλημμέλημα· τω άρρενι γαρ και η φύσις και ο νόμος υποτάττει το θήλυ. έπειτα είχέ τινα μετρίαν συγγνώμην ο Ααρών, καί ως τω χρόνω πρεσβύτερος, και ως αρχιερωσύνης ηξιωμένος. προς δε τούτοις, επειδή ακάθαρτος ο λεπρός εδόκει είναι κατά τον νόμον, ρίζα δε των ιερέων και κρηπίς ήν ο Ααρών, ίνα μη εις άπαν διαβή το γένος το όνειδος, την ίσην ουκ επήγαγεν αυτώ τιμωρίαν, αλλά διά της αδελφής εφόβησεν ομού και επαίδευσεν" (MPG. 80,376C).

Η μαρτυρία αυτή αναδεικνύει για άλλη μιά φορά την θεολογική βάση της σχέσεως των δύο φύλων στην Ορθόδοξη Εκκλησία και την συνδέει με τρόπο πολύ ουσιαστικό με την ιερωσύνη. Η ιερωσύνη είναι χάρισμα του Θεού που δίδεται αποκλειστικά στο ανδρικό φύλο, στο οποίο υποτάσσεται το γυναικείο τόσο κατά την φύση όσο και κατά τον νόμο του Θεού ("προς τον άνδρα σου η αποστροφή σου, και αυτός σου κυριεύση", Γέν, γ',16), όπως λέει και ο Θεοδώρητος. Η ιερωσύνη δεν υπάρχει ούτε καν ως προοπτική μέσα στις δυνατότητες του γυναικείου φύλου. Αυτό πιστοποιείται από την θέση του Θεοδωρήτου που εξηγεί ότι η Μαριάμ τιμωρήθηκε μόνη για να μη περάσουν οι συνέπειες (το "όνειδος" κατά τον Θεοδώρητο) του ατοπήματος των δύο αδερφών, μέσω του Ααρών, που είναι "ρίζα" και "κρηπίς" των ιερέων, σε όλο το γένος των ανθρώπων, και κατά συνέπεια και στους μελλοντικούς ιερείς. Είναι προφανές ότι η Μαριάμ τιμωρήθηκε ως ξένη προς την ιερωσύνη, διότι, ας μη ξεχνάμε, την ιερωσύνη (με την παλαιοδιαθηκηκή έννοια) του Μωυσέως ζήλεψε προσπαθώντας να οικειοποιηθεί κάτι το ανοίκειο προς την γυναικεία φύση της.

2. Ας δούμε και άλλη μια σημαντική πατερική μαρτυρία από τον άγιο Εφραίμ τον Σύρο: "Πά­λιν δε και Μα­ριάμ, η προ­φή­τις του Θεού, ίνα βρα­χύν τινα λό­γον τώ Μω­σεί ονει­δίση περί ιε­ρω­σύ­νης, τοι­ού­τον αυτή μώ­μον ώρι­σεν ο Ύψι­στος, ίνα όλη λε­πρώσα επτά ημέ­ρας εκ­βληθή έξω πα­ρεμ­βο­λής" ("Λόγος περί ιερωσύνης", § 78).

Πιστοποιείται εδώ ότι το θέμα της "ονειδισμού" των δύο αδερφών προς τον Μωυσή ήταν η ιερωσύνη του, η ειδική θέση του, δηλαδή, ως μεσίτου και οδηγού του λαού. Ο λόγος του αγίου Πατρός είναι "περί ιερωσύνης" και στο παράδειγμά του με την Μαριάμ, εκτός από το βάρος της ιεροκατηγορίας ως αμαρτίας, διαφαίνεται και το ανοίκειον της γυναικείας φύσεως προς την ιερωσύνη. Η Μαριάμ αποκαλείται και αναγνωρίζεται από τον άγιο Εφραίμ ως "προφήτις του Θεού" και τοποθετείται έτσι στην πραγματική της θέση και αξία χωρίς κάν υπόνοια υποτιμητικής ως προς το φύλο της αντιμετωπίσεως. Κανένα ελαφρυντικό δεν της αναγνωρίζεται, όμως, ως προς της ιεροκατηγορία, αντιθέτως με τον αδερφό της Ααρών, που τυγχάνει Αρχιερεύς και εξαιτίας αυτής ακριβώς της ιδιότητάς του παρακάμπτονται οι συνέπειες του ατοπήματός τους προς το πρόσωπό του.

3. Στην συνέχεια παραθέτουμε ένα απόσπασμα από τον λόγο του αγίου Γρη­γο­ρίου Νύσ­σης "Περί του βίου Μω­υ­σεως του νο­μο­θέ­του ή περί της κατ' αρε­τήν τε­λει­ό­τη­τος" (Κεφ.1, § 61-62): "Και επειδή πάντα κατά την θείαν υφή­γη­σιν διά της υλι­κής δη­μι­ουρ­γίας κα­τε­σκευά­σατο, την σκη­νήν, τα προ­πύ­λαια, τα εν­τός πάντα, θυ­μι­α­τή­ριον, θυ­σι­α­στή­ριον, λυ­χνίαν, πα­ρα­πε­τά­σματα, κα­τα­πε­τά­σματα, το των αδύ­των εν­τός ιλα­στή­ριον, τον τής ιε­ρω­σύ­νης κό­σμον, το μύ­ρον, τας δι­α­φό­ρους ιε­ρουρ­γίας, τά κα­θάρ­σια, τά χα­ρι­στή­ρια, τα των κα­κών απο­τρό­παια, τα επί τοις πλημ­με­λη­θεί­σιν ιλε­ω­τή­ρια, πάντα κατά τον δέ­οντα τρό­πον εν αυ­τοίς δι­α­τά­ξας, εκί­νη­σεν εν τοις επι­τη­δεί­οις τον φθό­νον καθ' εαυ­τού, το συγ­γε­νές τή φύ­σει των αν­θρώ­πων αρ­ρώ­στημα, ως και τον Αα­ρών ταις τι­μαίς της ιε­ρω­σύ­νης τι­μώ­με­νον και την αδελ­φήν αυτού Μα­ριάμ, ζη­λο­τυ­πία τινί γυ­ναι­κω­δε­στέρα προς την γε­νο­μέ­νην αυτώ θεό­θεν τι­μήν υπο­κι­νη­θεί­σαν, φθέγ­ξα­σθαί τι τοι­ού­τον, εφ' ώ πα­ρε­κι­νήθη το Θείον εις την του πλημ­με­λή­μα­τος κό­λα­σιν. Ένθα δη και πλέον τι θαυ­μά­ζειν άξιον της ανε­ξι­κα­κίας τον Μω­υ­σέα, ότι του Θεού την άλο­γον βα­σκα­νίαν του γυ­ναίου κο­λά­ζον­τος, ισχυ­ρο­τέ­ραν την φύ­σιν της ορ­γής ποι­η­σά­με­νος, τον Θεόν υπέρ της αδελ­φής ιλεώ­σατο".

Ο άγιος Γρηγόριος επιβεβαιώνει και συμπληρώνει τις ανωτέρω μαρτυρίες χαρακτηρίζοντας το ατόπημα της Μαριάμ "ζηλοτυπία γυναικωδεστέρα" προς την ιδιαίτερη τιμή που έγινε στον Μωυσή από τον Θεό. Η ζηλοτυπία της Μαριάμ, δηλαδή, συνδέεται από τον άγιο Γρηγόριο με την γυναικεία φύση της και αυτός ακριβώς ο συσχετισμός ευθύνεται κατά τον άγιο για την "κόλασιν" του πλημμελήματός της απο τον Θεό.

4. Τελευταία, στην σειρά αυτή σχετικών με το θέμα μας πατερικών αναφορών, αφήσαμε μια σπουδαία μαρτυρία που ανακαλύψαμε στο έργο του Δι­ο­νυ­σίου Αε­ρο­παγίτου, "Επι­στο­λαί: Δη­μο­φίλω Θε­ρα­πευτή": "Καί ταύτα εχρήν ει­πείν, όταν υπέρ αξίαν τις εγ­χει­ρών όμως ει­κότα πράτ­τειν εδό­κει· και γαρ ουδέ τούτο εφι­κτόν ου­δενί. Τί γαρ άτο­πον Οζίας εποίει θυ­μιών τώ θεώ; Τί δε ο Σα­ούλ θύων; Τί δε οι τυ­ραν­νι­κοί δαί­μο­νες αλη­θώς θε­ο­λο­γούν­τες τον Ιη­σούν; Αλλ᾽ εκ­κή­ρυ­κτος τή θε­ο­λο­γία πάς αλ­λο­τρι­ε­πί­σκο­πος, και έκα­στος εν τή τά­ξει της λει­τουρ­γίας αυ­τού έσται, και μό­νος ο αρ­χι­ε­ρεύς εις τα άγια των αγίων ει­σε­λεύ­σε­ται, και άπαξ του ενι­αυ­τού, και τούτο εν πάση τή κατά νό­μον ιε­ραρ­χική κα­θα­ρό­τητι. Και οι ιε­ρείς πε­ρι­στε­λούσι τα άγια, και οι λευί­ται ου μη «άψων­ται των αγίων, ίνα μη απο­θά­νωσι». Και ωρ­γί­σθη θυμώ κύ­ριος επί τή προ­πε­τεία Οζία, και Μα­ριάμ λε­πρού­ται τώ νο­μο­θέτη θε­σμο­θε­τείν εγ­χει­ρή­σασα· και επί τους Σκευά υι­ούς εφή­λατο τα δαι­μό­νια. Και «ουκ απέ­στελ­λον» αυ­τούς, έφη, «και αυ­τοί έτρε­χον», και «ουκ ελά­λουν προς αυ­τούς, και αυ­τοί προ­ε­φή­τευον», και ο ασε­βής «ο θύων μοι μό­σχον ως ο απο­κτέν­νων κύνα». Και απλώς ει­πείν· ουκ ανέ­χε­ται των πα­ρα­νό­μων η παν­τε­λής του θεού δι­και­ο­σύνη. Λε­γόν­των δε αυ­τών· «επί τώ ονό­ματί σου δυ­νά­μεις πολ­λάς εποιή­σα­μεν», «ουκ οίδα υμάς», απο­κρί­νε­ται, «πο­ρεύ­ε­σθε απ᾽ εμού πάν­τες οι ερ­γά­ται της ανο­μίας»"

Στο ανωτέρω κείμενο ελέγχεται ως προπετής και "εκ­κή­ρυ­κτος τή θε­ο­λο­γία" κάθε ένας που εισβάλει σε αλλότρια πεδία ευθύνης, και εν προκειμένω στον χώρο της ιερωσύνης και όλων των λατρευτικών, νομοθετικών και κηρυκτικών εξουσιών που απορρέουν από αυτήν. Ο Οζίας ελέγχεται διότι εθυμίασε τον Θεό και ο Σαούλ διότι έθυσε θυσίαν προς Αυτόν χωρίς αμφότεροι να έχουν εξουσία να το κάνουν (χωρίς να έχουν την ιερωσύνη με λίγα λόγια, που είναι συνυφασμένη τόσο στην Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη με την προσφορά θυσίας και γενικότερα την τέλεση της λατρείας), αν και το να θυμιάζει κανείς τον Θεό ή να θύει προς δόξαν Αυτού δεν είναι κακό από μόνο του άλλα στην ουσία του άγιο, γίνεται όμως ασεβές αν κάποιος δεν έχει λάβει εκ Θεού την εξουσία για κάτι τέτοιο, γιατί ο Θεός και μόνον Αυτός μας καθιστά ό,τι είμαστε μέσα στην Εκκλησία Του: "Και ούς μεν έθετο ο Θεός εν τή εκκλησία πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους... μη πάντες απόστολοι; μη πάντες προφήται; μη πάντες διδάσκαλοι;" (Α' Κορ. ιβ', 28-29). Μέσα στις τιμωρίες που απέλαβαν όλοι οι παρά την θέληση και εκλογή του Θεού εισβάλοντες στα "χωράφια" της ιερωσύνης είναι και η Μαριάμ, η "εγχειρήσασα θεσμοθετείν τώ νομοθέτη", δηλαδή τον Μωυσή. Και αυτή, όπως και ο Οζίας και ο Σαούλ, προσπάθησε να οικειοποιηθεί κάτι "υπερ την αξίαν" αυτής, "όμως ει­κότα πράτ­τειν εδό­κει", θεώρησε, δηλαδή, ότι κάτι εύλογο και σωστό πράττει. Χωρίς καμία αμφιβολία, και σε αυτήν την μαρτυρία η ενέργεια της Μαριάμ θεωρείται παράνομη και προκλητική στο βαθμό που αυτή εγείρει αξιώσεις ως προς την ιερωσύνη. Διότι, θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε ως ο Διονύσιος "Τί γαρ άτο­πον Μαριάμ εποίει την ιερωσύνη Μωυσέως επιθυμήσασα"; Είναι άτοπο για τον απλούστατο λόγο ότι ο Θεός δεν έδωσε τέτοια εξουσία στην Μαριάμ, και κατ' επέκταση σε όλο το γυναικείο φύλο, όπως δεν έδωσε την ανάλογη ιερατική εξουσία στον Οζία και τον Σαούλ. Μήπως η εσχάτως ανακινηθείσα συζήτηση για το επίμαχο θέμα της ιερωσύνης των γυναικών τοποθετεί τις "επαναστατούσες", κατά της αποκλειστικότητας των ανδρών ιερέων, σημερινές γυναίκες, σαν αλλες Μαριάμ απέναντι του Μωυσέως; Μήπως τις τοποθετεί στο επίπεδο ακριβώς των υιών Σκευά που αναφέρονται στο ανωτέρω κείμενο; «Ουκ απέ­στελ­λον» αυ­τές, θα μπορούσε να πεί ο Κύριος για αυτές τις γυναίκες, «και αυ­τές έτρε­χον», και «ουκ ελά­λουν προς αυ­τάς, και αύ­ται προ­ε­φή­τευον». Γιατί είναι τόσο δύσκολο να αποδεχθούμε την απόλυτη εξουσία του Θεού να θέτει Αυτός τους ρόλους του καθενός μας εντός της Εκκλησίας; Γιατί διεκδικούμε εμείς, ως άλλοι Εωσφόροι, πράγματα ανοίκεια σε εμάς και δεν αρκούμαστε "τοις (πνευματικοίς) οψονίοις ημών"; Εξάλλου, στην ανωτερώ μαρτυρία δεν ελέγχεται μόνο η τόλμη της Μαριάμ, αλλά καταδικάζεται εξίσου και η αυθαιρεσία δύο ανδρών που τόλμησαν να οικειοποιηθούν την ιερωσύνη. Άραγε, ο αποκλεισμός κάποιων ανθρώπων από την ιερωσύνη δεν έχει "αντιφεμινιστική" βάση, ούτε λυγίζει ο Θεός (μη γένοιτο!) κάτω από το βάρος των εκάστοτε κοινωνικών πραγματικοτήτων και της σχέσεως των δύο φύλων στα οικογενειακά "μοντέλα" κάθε εποχής.

Όλα τα παραπάνω γίνονται αφορμή προβληματισμού και αποδεικνύονται ιδιαίτερα επίκαιρα, σήμερα που θέσεις της Εκκλησίας εξ αρχής αδιαπραγμάτευτες, γίνεται συστηματική προσπάθεια να πληγούν, ή, τουλάχιστον, να αμβλυνθούν. Τί εννοώ; Σε επόμενη ανάρτηση θα προσπαθήσω να παρουσιάσω τον τρόπο με τον οποίον υποκινείται από ορισμένους κύκλους, και δυστυχώς πρώτιστα από στόματα ορθοδόξων ιεραρχών, η έναρξη διαλόγου στους κόλπους της Ορθοδόξου Εκκλησίας για ένα θέμα που ουδέποτε χρειάστηκε να γίνει αντικείμενο διαλόγων ή διαπραγματεύσεων μέσα στην δισχιλιετή ιστορία της, το θέμα, δηλαδή, της ύπαρξης ή μη θεολογικών (;) προϋποθέσεων για την χειροτονία των γυναικών. Και δεν συζητήθηκε ποτέ κάτι τέτοιο, διότι η Εκκλησία ταπεινά και αυτονόητα αρκέστηκε στην επιλογή του ιδίου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού να αποστείλει άνδρες και όχι γυναίκες στο έργο της διάδοσης του Ευαγγελίου και στην διακονία της σωτηρίας των χριστιανών μέσω της μυστηριακής ζωής της τότε συσταθείσης Εκκλησίας του.