tag:blogger.com,1999:blog-69804686375778212912012-01-28T10:46:41.634+02:00Στο ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε για να φιλοξενήσει άρθρα και εργασίες του διαχειριστού και άλλων συγγραφέων σχετικά με την εκκλησιαστική τέχνη και την ορθόδοξη θεολογία και πνευματικότηταπ. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.comBlogger351100tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-85654076089837148712011-08-12T01:39:00.006+03:002011-08-12T13:52:45.546+03:00

Επόμενο στην σειρά των προσομοίων εκ του Ειρμολογίου Μπαλασίου Ιερέως (τέλη 17ου αι.) που δημοσιεύονται εξηγημένα από τον γράφοντα στην παρούσα σειρά άρθρων, είναι το "Ώ του παραδόξου θαύματος", δηλαδή το αυτόμελο του Εσπερινού της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που λόγω και των ημερών, καθίσταται λίαν επίκαιρο. Πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν για το συγκεκριμένο μέλος, αν και στο παρόν άρθρο

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-59577415074746222332011-06-14T09:27:00.002+03:002011-06-15T01:24:55.915+03:00

Στην παλαιά γραφή της Βυζαντινής Μουσικής υπάρχει ένα φαινόμενο, που παρότι πολλάκις περιγράφεται μέσα σε παλαιές θεωρητικές πραγματείες, άλλοτε σκιωδώς, άλλοτε δε λεπτομερώς, και που πολύ συχνά μπορεί να το συμπεράνει κανείς μελετώντας τα παλαιά μουσικά χφφ, εντούτοις φαίνεται να αγνοείται επίμονα από τους σύγχρονους μελετητές. Με το παρόν μικρό άρθρο δεν σκοπεύω να αναλύσω περισσότερο το θέμα,

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-14888101503921306962011-05-04T18:09:00.009+03:002011-08-14T12:09:29.081+03:00

Με το παρόν συνεχίζω την δημοσίευση εξηγήσεων των προσομοίων Μπαλασίου Ιερέως (τέλη 17ου αι.). Σειρά έχει στο Ειρμολόγιό του το γνωστό προσόμοιο "Πανεύφημοι μάρτυρες" σε ήχο α'. Η ενασχόληση με το εν λόγω μέλος υπήρξε λίαν ενδιαφέρουσα, διότι απεκάλυψε πολλές ομοιότητες με το αντίστοιχο μέλος του Πέτρου Λαμπαδαρίου, σε αντίθεση με το πρώτο προσόμοιο, "Των ουρανίων ταγμάτων", που διατηρεί μια

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-49828057485094156822011-05-02T23:43:00.014+03:002011-06-21T10:10:26.923+03:00

Μετά από πολλή σκέψη, αποφάσισα να εγκαινιάσω μια μακρά σειρά άρθρων, αφιερωμένων στην εξήγηση του δευτέρου τμήματος του Ειρμολογίου Μπαλασίου Ιερέως και Νομοφύλακος (τέλη 17ου αι.), που περιλαμβάνει τα κατ' ήχον προσόμοια, απολυτίκια και καθίσματα (το πρώτο τμήμα περιλαμβάνει τους ειρμούς, ενώ σε κάποια χφφ βρίσκουμε και τρίτο τμήμα με καλοφωνικούς ειρμούς του Μπαλασίου). Στο forum Αναλόγιον,

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-74018638518355543142010-10-24T00:51:00.010+03:002010-10-25T00:13:49.690+03:00

«Περὶ τοῦ μηδαμὼς ἀφεθῆναι ποτὲ τὴν τοῦ ᾄσματος ἀκολουθίαν:+ Ἰδίᾳ δὲ τοῦτο ἐν ἁγίῳ παρακελευόμεθα πν(εύματ)ι, ὡς ἐπειδήπερ ἐξαρχῆς ἡ τοῦ ᾄσματος ἀκολουθία ἐν τοῦτῳ καὶ μόνῳ τῷ θείῳ ναῷ διετηρήθη ψάλλεσθαι, πρότερον ψαλλομένη ἐν κωνσταντινουπόλει καὶ ἀντιοχείᾳ, καὶ ἐν ἄλλαις ἁγίαις ἐκκλησίαις, και οὔπω μέχρι τοῦ παρόντος κατάλυσιν ἐνταῦθα εἴληφε, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τοῦτο διαμένειν, καὶ φυλάττεσθαι

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-33683683085728986342010-07-24T12:22:00.014+03:002011-08-16T20:59:11.462+03:00

Στο άρθρο αυτό δημοσιεύω για πρώτη φορά τους ειρμούς του α' Κανόνος της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου εκ του Ειρμολογίου Μπαλασίου Ιερέως και Νομοφύλακος και σε εξήγηση δική μου. Οι ειρμοί αυτοί δύνανται να ψαλλούν και ως Καταβασίες κατά την περίοδο της εορτής, καθότι ανήκουν στο αργό (νέο) ειρμολογικό γένος, όπως και όλο το Ειρμολόγιο του Μπαλασίου. Ο Μπαλάσιος ήκμασε κατά το δεύτερο ήμισυ

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-14414520762302646752010-07-16T14:17:00.007+03:002010-07-17T19:21:52.440+03:00

Η μελέτη των αρχαίων θεωρητικών πραγματειών με θέμα την Βυζαντινή Μουσική, χρειάζεται συντονισμένη επισκόπηση του κάθε μουσικού, ψαλτικού ή θεωρητικού όρου που αυτές περιλαμβάνουν, και συνεχή αντιπαραβολή των στοιχείων που μας παρέχουν με τα πραγματικά μουσικά κείμενα της εποχής, ή, αν αυτό δεν είναι απολύτως εφικτό, με κείμενα τουλάχιστον κοντινά και σχετικά με τα στοιχεία που εξετάζουμε. Μια

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-60302722425470682532010-07-10T10:31:00.007+03:002010-07-10T10:38:21.734+03:00

[Η σύντομη αυτή βιογραφία του Jacques Goar προέκυψε από μια παλαιότερη προσπάθειά μου να συλλέξω κάποια στοιχεία για το σπουδαίο έργο του, το περίφημο ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ του Goar. Δυστυχώς, λίγα μπορεί κανείς να βρει για την σημαντική αυτή προσωπικότητα. Παραθέτω τα όσα βρήκα με την μορφή σύντομης βιογραφίας ως μικρή συνδρομή στην μελέτη των ενασχολουμένων με το τυπικό και την λειτουργική παράδοση της

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-68192306092885954612010-05-02T21:16:00.003+03:002010-05-02T21:21:34.702+03:00

Η δευτέρα είδησις αφορά σε μίαν επιστολιμαία απόκρισι του «σοφωτάτου και εν διδασκάλοις αρίστου» Σεργίου Μακραίου[1] προς τον καθηγούμενον της εν Αγίω Όρει Ιεράς Μονής του Αγίου Παντελεήμονος (Ρωσσικού) κύριον Σάββαν[2], σχετικώς με το αμφιλεγόμενο ζήτημα της θέσεως των «κρατημάτων» στην ορθόδοξον ψαλτική παράδοσι[3]. Η ύπαρξις της επιστολής ήταν γνωστή στην έρευνα[4], διέφυγε όμως της προσοχής η

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-61330111664737277252010-03-16T22:06:00.102+02:002010-03-17T21:00:43.607+02:00

[Το παρόν άρθρο του οσιολογιωτάτου μοναχού Συμεών εκ της Ιεράς Μονής Χρυσοποδαριτίσσης Νεζερών Πατρών, δημιοσιεύεται στο παρόν ιστολόγιο μετά από άδεια του συγγραφέα. Έντυπη δημοσίευσή του αναμένεται στο επόμενο τεύχος του περιοδικού «ΠΡΩΤΑΤΟΝ». Ευχαριστώ θερμά τον π. Συμεών για την εμπιστοσύνη του και για την παραχώρηση ψηφιακού αντιγράφου του κώδικα ΡΑΙΚ 44 της Βιβλιοθήκης Πετρουπόλεως Ρωσίας,

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-81686861663998693972010-03-07T21:20:00.000+02:002010-03-08T10:33:17.059+02:00

Προ ολίγου σχετικά καιρού, διαβάζοντας την Παλαιά Διαθήκη, στάθηκα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε κάποιο περιστατικό που εξιστορείται στο βιβλίο των Αριθμών, στο κεφάλαιο ιβ'. Στο σημείο εκείνο περιγράφεται μιά άτυπη "επανάσταση" που ξεσήκωσαν εναντίον του Μωυσέως τα αδέρφια του, ο Ααρών και η Μαριάμ. Στην αρχή του κεφαλαίου βλέπουμε τα δύο αδέρφια να αναμοχλεύουν χωρίς προφανή λόγο το παρελθόν και

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-36138420156152950332010-02-25T13:22:00.020+02:002010-02-25T19:52:40.601+02:00

Από τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά θεωρητικά συγγράμματα καθώς και από τις προθεωρίες της Παπαδικής, που σταδιακά μορφοποιούνται και αναπροσαρμόζονται ως προς το περιεχόμενό τους μέχρι και τα τέλη του 18ου αι., είναι σαφές ότι οι ήχοι της εκκλησιαστικής μουσικής έχουν διφώνους, μέσους, τετραφώνους, παραμέσους κ.λπ. Ειδικά για τον πρώτο ήχο, ή ύπαρξη του λεγομένου τετραφώνου (4φώνου εις το εξής)

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-45682927048311039802010-01-17T19:30:00.030+02:002010-02-22T01:09:24.491+02:00

Στις τελευταίες εκδόσεις "Ιερατικών" (βοηθημάτων των ιερέων για την τέλεση των ακολουθιών της Εκκλησίας), που πραγματοποιούνται συνήθως υπό την εποπτεία και καθοδήγηση διακεκριμένων λειτουργιολόγων της ημερών μας, τα δεύτερα πληρωτικά της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου τίθενται πλέον εντός αγκυλών ή αναφέρονται με μικρά πλάγια γράμματα, δίνοντας την δυνατότητα στους

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-90736777399397139922009-12-28T21:42:00.005+02:002010-01-04T00:06:59.753+02:00

Μελετώντας χφφ του 18ου αι. συναντά κανείς συχνά μια σειρά Κεκραγαρίων με τον χαρακτηρισμό "Ναυπλιότικα" (sic). Σε άλλα χφφ τα ίδια κεκραγάρια συναντώνται απλώς με τον τίτλο "έτερα σύντομα", επόμενα συνήθως των κλασσικών παλαιών κεκραγαρίων των κεκαλλωπισμένων υπό Παναγιώτου του Νέου Χρυσάφου, και τα οποία υπάρχουν εξηγημένα από τους Γρηγόριο Πρωτοψάλτη και Χουρμούζιο Χαρτοφύλακα με απόδοση της

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-24135134000297745572009-11-23T18:47:00.018+02:002011-08-31T23:49:03.654+03:00

Μελετώντας την εξήγηση Γρηγορίου Πρωτοψάλτου στο μάθημα "Τον ήλιον κρύψαντα" Γερμανού Νέων Πατρών, έκανα κάποιες σκέψεις γύρω από το θέμα της παράλληλης ύπαρξης ή μη αργής και σύντομης εξήγησης στο Παλαιό Στιχηράριο (και κατ' επέκτασιν και σε άλλα γένη μελοποιίας). Με το άρθρο αυτό θα ήθελα να μοιραστώ αυτές τις σκέψεις με τους φίλους αναγνώστες που έχουν βαθύτερα μουσικά ενδιαφέροντα γύρω από

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-52615389195770466582009-10-20T20:55:00.011+03:002009-10-21T20:40:28.257+03:00

Όπως είχα υποσχεθεί, αναρτώ στο σημείο αυτό την εξήγηση της αρχαίας μεθόδου του Στιχηραρίου, το γνωστό "Αββάς, αββάν υπήντησεν". Το μάθημα αυτό είναι οκτάηχον και συναντάται συνήθως στα χφφ με τον χαρακτηρισμό "αγιορειτικόν", ή "μέθοδος οκτάηχος, αγιορείτικη" και πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα γυμνάσματα στιχηραρίου (προσωπικά, το έχω εντοπίσει σε κώδικα του 15ου αι., αλλά υποθέτω ότι μπορεί

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-44998094241496323912009-10-10T20:30:00.010+03:002009-10-11T17:54:36.313+03:00

Στο παρόν άρθρο δημοσιεύεται για πρώτη φορά εξήγηση της αργής δοξολογίας του Δημητρίου Λώτου του Χίου σε ήχο πλ. δ', η οποία περιέχεται στα ff186v-189r αυτογράφου κώδικα του Λώτου που βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και με αρ. ΕΒΕ 3469. Ο Δημήτριος Λώτος υπήρξε γνωστός κωδικογράφος και διετέλεσε "Πρωτοψάλτης της των Σμυρναίων Εκκλησίας" (ΕΒΕ 3469, f411r) κατά τα τέλη 18ου-αρχές 19ου

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-90454265277074849482009-08-04T21:38:00.008+03:002009-08-06T11:01:25.018+03:00

Σταχυολογώ τμήματα από την περί παραλλαγής θεωρητική πραγματεία Ιωάννου Ιερέως του Πλουσιαδινού (ιε' αι.), τα οποία είναι σχετικά με το θέμα των φθορών και επιχειρώ για το κάθε ένα και ερμηνευτική απόδοση στα νέα ελληνικά:- "[...]. ενταύθα βεβαιούται και ο παλαιός εκείνος κανών, ο λέγων «πάσα τριφωνία τον αυτόν ήχον ποιεί», εν τή αναβάσει και αύθις εν καταβάσει. ουχ ομοίως δε επί πάσι και κατά

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-67421609894492586892009-07-22T20:03:00.029+03:002009-08-08T13:01:27.989+03:00

Μόλις εφέτος διεπίστωσα την ευρεία διάδοση που έχει στον ορθόδοξο χώρο ο χαρακτηρισμός "πρώτος μετά τον Ένα", ο αποδιδόμενος εκ πρώτης όψεως εγκωμιαστικά στον Απόστολο Παύλο και στον οποίον ο "Ένας" είναι φυσικά ο Χριστός. Αρχιερείς, Ιεροκήρυκες, απλοί ιερείς, πτυχιούχοι και μη θεολόγοι, όλοι χρησιμοποιούν συχνότατα και με αυτοπεποίθηση τον όρο αυτό, χωρίς βέβαια να εξηγούν που τον βρήκαν, αλλά

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-9314951776974726232009-06-20T18:28:00.007+03:002009-06-20T19:17:48.773+03:00

Δημοσιεύουμε εδώ άλλη μία εξήγηση παλαιού μαθήματος. Ανήκει και αυτό στις λεγόμενες μεθόδους του Στιχηραρίου, οι οποίες ήταν συνήθως στίχοι με απλό προσευχητικό νόημα και που αφορούσαν σε κάποιο ιερό πρόσωπο της Εκκλησίας μας, όπως η Θεοτόκος (το παρόν), ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ("Θεολόγε Παρθένε" του Κουκουζέλους), ο ιερός Χρυσόστομος ("Ώ, πάγχρυσε Χρυσόστομε") κ.α. και τις συναντάμε στα πρώτα

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-77907203546326108082009-06-02T21:59:00.012+03:002009-06-24T10:36:44.097+03:00

Στο άρθρο αυτό δημοσιεύεται η εξήγηση του μαθήματος "Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων ημών...", το οποίο συναντούμε συχνότατα στις αρχές των χφφ Παπαδικών ή γενικά μετά από Προθεωρίες, και το οποίο κατείχε ρόλο εκγυμνάσματος του Στιχηραρίου, όπως ακριβώς και οι νουθεσίες του Χρυσάφου που ήδη δημοσιεύσαμε.Ο τίτλος με τον οποίον συναντούμε το ανωτέρω μάθημα είναι συνήθως "Προσευχή της όλης ενάρξεως",

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-82101171694462076512009-05-27T11:48:00.024+03:002009-06-01T13:50:01.299+03:00

Η εξήγηση στην Νέα Μέθοδο του μαθήματος "Τον Δεσπότην και Αρχιερέα" έχει καταλήξει να είναι ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα στον χώρο της Βυζαντινής Μουσικολογίας σήμερα. Έχει χυθεί ατελείωτο μελάνι, έχουν γίνει συζητήσεις επί συζητήσεων, εισηγήσεις σε συνέδρια, έχουν γραφεί εκτενέστατα άρθρα και όλα αυτά στην αναζήτηση λύσης για το πώς ψάλλεται το μάθημα αυτο, το αποδιδόμενο σε κάποια χφφ

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-70177757156903981692009-05-23T13:13:00.023+03:002009-06-23T21:37:40.420+03:00

Ο Παναγιώτης ο νέος Χρυσάφης ήκμασε κατά το β' ήμισυ του 17ου αι. Υπήρξε Πρωτοψάλτης της Μεγάλης Εκκλησίας και η εποχή του σημαδεύτηκε από μεγάλη στροφή σε αρκετούς τομείς της ψαλτικής τέχνης, που μέχρι τις αρχές του 17ου αι. τουλάχιστον, δεν χαρακτηριζόταν από κινητικότητα και δημιουργία, αλλά μάλλον από στασιμότητα και δισταγμό.Ένα απο τα πολλά μέλη που διαδόθηκε αποδιδόμενο στον νέο Χρυσάφη,

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-65411514309083601902009-05-21T16:52:00.008+03:002009-05-23T12:56:17.483+03:00

Ο Μανουήλ Χρυσάφης στην γνωστή πραγματεία του "Περί των ενθεωρουμένων τη ψαλτική τέχνη και ών φρονούσι κακώς τινες περί αυτών" ομιλώντας περί φθορών κάνει αναφορά στην σχέση α' και β' ήχου. Το σχετικό απόσπασμα έχουμε ήδη αναρτήσει στα περί φθοράς, το επαναλαμβάνουμε, όμως, εδώ για καλύτερη σύνδεσή του και παράλληλη μελέτη με τά ήδη αναρτηθέντα για την σχέση α' και β' ήχου. Στα της φθοράς του β',

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-29153134646437060122009-05-19T20:49:00.006+03:002009-05-20T17:42:45.017+03:00

Στο περίφημο θεωρητικό σύγγραμμα του Γαβριήλ Ιερομονάχου (ιε' αι.) με τίτλο: "Περί των εν τη ψαλτική τέχνη σημαδίων και φωνών και της τούτων ετυμολογίας", γίνεται μία σύντομη μεν, αρκετά περιεκτική δε, αναφορά στην οχτωηχία της Βυζαντινής Μουσικής και στα γνωριστικά ιδιώματα των ήχων. Ο Γαβριήλ απαριθμεί εν συντομία και κάποια χαρακτηριστικά των ήχων που είτε τους συνδέουν με τους υπολοίπους

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-41440761326407907582009-05-18T10:12:00.016+03:002009-05-18T19:05:02.251+03:00

Πολλά φαινόμενα στην εκκλησιαστική μας μουσική φαίνονται σήμερα ανερμήνευτα και σκοτεινά. Περίεργες εναλλαγές ήχων, μέλη ανήκοντα στον τάδε ήχο να ψάλλονται εξολοκλήρου, πολλές φορές, στον δείνα ήχο, καταλήξεις των μελών σε βαθμίδες δύο, τρεις ή τέσσερις έξω ή έσω του αρχικού ίσου και πολλά άλλα, μας παραξενεύουν σήμερα και μυθοποιούν (για να μη πούμε, δαιμονοποιούν, σε πολλές περιπτώσεις) το

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-6973140087386164932009-05-11T17:37:00.013+03:002009-05-18T01:44:57.574+03:00

Μια από τις σημαντικότερες αρχαίες πραγματείες περί της ψαλτικής τέχνης είναι αυτή του Μανουήλ Χρυσάφου, Λαμπαδαρίου της Μεγάλης Εκκλησίας κατά τα χρόνια της αλώσεως (1453 μ.Χ.). Η πραγματεία αυτή τιτλοφορείται: "Μανουήλ του Λαμπαδαρίου και Χρυσάφη:- περί των ενθεωρουμένων τη ψαλτική τέχνη και ών φρονούσι κακώς τινες περί αυτών". Το κείμενό της ασχολείται βασικά με τα κριτήρια της ορθής

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-81117570287242570372009-05-04T13:01:00.012+03:002009-06-17T20:59:00.016+03:00

Υπάρχει μια βασική αρχή στην επιστήμη της Αρχιτεκτονικής σήμερα, η οποία λέει ότι οι μορφές των αρχιτεκτονικών στοιχείων ενός κτηρίου θα πρέπει να αναφέρονται άμεσα στο κατασκευαστικό του σύστημα και να προβάλλουν τα δομικά του στοιχεία. Αν π.χ. ένα κτήριο χρησιμοποιεί το κλασσικό σύστημα σκελετού από οπλισμένο σκυρόδεμα το οποίο λειτουργεί με "πλάκες", "δοκούς" και "υποστυλώματα", δηλαδή επίπεδα

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-49395397014803943962009-05-03T16:17:00.015+03:002009-05-28T17:29:02.137+03:00

Είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστεί η προβληματική γύρω από το τί σημαίνει "φθορά" στο παλαιό σύστημα γραφής και διδασκαλίας της Βυζαντινής Μουσικής ξέχωρα από άλλες βασικές έννοιες του ιδίου συστήματος, όπως "ήχος", "παραλλαγή", "Τροχός" κ.ά. Κατά την αναφορά μας στο θέμα αυτό, λοιπόν, είναι σίγουρο ότι θα πρέπει να παρεμβάλλονται αναφορές και σε αυτές τις έννοιες, διότι όλα τα ανωτέρω

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-59534823036114908512009-04-30T12:26:00.004+03:002009-05-04T13:00:34.609+03:00

Ξεκινώντας τις "παράλληλες" μαρτυρίες στο θέμα αυτό, παραθέτω ένα απόσπασμα από τις περίφημες Κατηχήσεις του Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων (τέλη 4ου αι., Προκατήχησις, § ΙΔ’) σε πρωτότυπο κείμενο, ελεύθερη μετάφραση και σχολιασμό των επιμάχων σημείων.Πρωτότυπο: "Και όταν επορκισμός γένηται, έως ότου οι άλλοι επορκιζόμενοι παραγένωνται, άνδρες μετ᾽ ανδρών, και γυναίκες μετά γυναικών. Νυν γάρ μοι

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-80011186802999586882009-04-30T07:30:00.003+03:002009-05-04T13:00:55.770+03:00

Ένα από τα πλέον παρεξηγημένα θέματα στην σύγχρονη ποιμαντική της Εκκλησίας, είναι η συμμετοχή των γυναικών στην λατρεία, το αν, δηλαδή, επιτρέπεται η συμμετοχή τους γενικώς στην λατρεία και, αν ναί, σε ποιούς τομείς. Ιδίως το θέμα της ανάληψης ψαλτικών καθηκόντων εκ μέρους των γυναικών έχει καταστεί, ως μη όφειλε κατά την γνώμη μας, μείζων θέμα προβληματισμού και αντιθέσεων.Σήμερα, τέτοια θέματα

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-30915306909675890112009-04-28T13:08:00.001+03:002009-06-01T13:47:33.721+03:00

Ουδείς μπορεί να διαφωνήσει ότι η προσφορά του Σίμωνος Καρά στην επιστήμη της Βυζαντινής Μουσικολογίας είναι σημαντική. Και μόνο η στροφή που εξαιτίας του δημιουργήθηκε προς την έρευνα της μουσικής παλαιογραφίας και η αναμόχλευση κάποιων θεωρητικών θεμάτων, τα οποία άλλοι δεν τολμούσαν μέχρι τότε να ψηλαφίσουν, αφήνοντας τους δυτικούς μουσικολόγους και ερευνητές να εκτροχιάζουν την επιστήμη αυτή

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-81581260106328003852009-04-27T13:10:00.000+03:002009-04-27T20:58:27.500+03:00

Από το βιβλίο "Αιθερίας: Οδοιπορικόν εις το Σινά και τους Αγίους Τόπους" της Ιεράς Μονής Χρυσοποδαριτίσσης Νεζερών Πατρών, με μετάφραση και σχόλια του Αρχιμ. Νικοδήμου Μπαρούση (εκδ. ΤΗΝΟΣ 2007), παραθέτω το σχόλιο του π. Νικοδήμου σχετικά με το ασματικό τυπικό, στην υποσ. 1, σελ. 144-146 του ανωτέρω πονήματος:Είναι προφανές ότι η ασματική ακολουθία εγνώρισε την ιδική της ανάπτυξη. Όμως, δεν

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-15587206354681369922009-04-27T10:56:00.000+03:002009-04-27T20:41:39.217+03:00

Στο άρθρο αυτό επιχειρείται ο προσδιορισμός της αξίας που έχει η έρευνα των θεμάτων που αφορούν στην βυζαντινή μουσική κατά την περίοδο πρό του 1814, πρίν δηλαδή καθιερωθεί το νέο σύστημα γραφής της βυζαντινής μουσικής και τεθούν για πρώτη φορά συστηματικά οι θεωρητικές του βάσεις. Και οι βάσεις αυτές τέθηκαν από τον Χρύσανθο με αναγκαίο συμψηφισμό στοιχείων της «παλαιάς» θεωρίας, όσων βέβαια (

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6980468637577821291.post-7767035274233683272009-04-24T20:20:00.001+03:002009-05-07T19:55:25.060+03:00

Είναι κοινός τόπος στην επιστήμη της λειτουργιολογίας ότι η λατρεία της Εκκλησίας πορεύθηκε ιστορικά από το διάφορο και το ανομοιογενές προς το ενιαίο και συγκεκριμένο (βλ. Bishop Dr. John Yazigi of Pyrgou, "Introduction to The Liturgical Families and Rites", University of Balamand 2003, σελ. 9). Η πορεία αυτή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως "εξέλιξη" της λατρείας σε κάτι καινούργιο και

π. Νικoλαος Μεζηςnoreply@blogger.com0